Ανακαίνιση με δόσεις: Πώς αλλάζεις κουφώματα, θέρμανση και συσκευές μέσω λογαριασμών ρεύματος

Το «κουμπί» για μια νέα γενιά ενεργειακών αναβαθμίσεων ετοιμάζεται να πατήσει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας . Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες του flash.gr, μέσα στις επόμενες εβδομάδες ενεργοποιείται το μοντέλο On-Bill Financing, ανοίγοντας τον δρόμο για χρηματοδότηση παρεμβάσεων εξοικονόμησης ενέργειας χωρίς προκαταβολή και χωρίς… εξάντληση πιστωτικών ορίων. Ο λογαριασμός; Κυριολεκτικά και μεταφορικά, θα έρχεται μαζί με το ρεύμα.

Πρόκειται για ένα εργαλείο που εφαρμόζεται ήδη σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες και έρχεται να «σπάσει» το βασικό εμπόδιο των νοικοκυριών: το υψηλό αρχικό κόστος. Από πιο αποδοτικές ηλεκτρικές συσκευές και αντλίες θερμότητας  μέχρι κουφώματα και συστήματα θέρμανσης–ψύξης, η δαπάνη θα καλύπτεται από τον πάροχο ενέργειας και θα αποπληρώνεται σταδιακά μέσω των λογαριασμών ρεύματος. Με απλά λόγια, αναβαθμίζεις το σπίτι σου σήμερα και το πληρώνεις αύριο, σε δόσεις.

Στόχος: τέλος Μαρτίου

Το χρονοδιάγραμμα είναι σφιχτό. Η ενεργοποίηση του On-Bill Financing τοποθετείται έως τις 31 Μαρτίου, καθώς αποτελεί ορόσημο μεταρρύθμισης στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας  Για να «κουμπώσει» όμως το νέο μοντέλο στους λογαριασμούς ρεύματος, απαιτείται τροποποίηση του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας. Η αλλαγή θα γίνει με Υπουργική Απόφαση, μετά από εισήγηση της ΡΑΑΕΥ. 

Το κρίσιμο πλεονέκτημα; Οι παρεμβάσεις μειώνουν την κατανάλωση, άρα μέρος της δόσης ουσιαστικά καλύπτεται από την ίδια την εξοικονόμηση. Δεν είναι μαγικό, είναι μαθηματικά.

Η «ασφάλεια» του μοντέλου

Το μεγάλο στοίχημα ήταν να αποφευχθούν δύο παγίδες: ο εγκλωβισμός των καταναλωτών σε έναν πάροχο και η δημιουργία νέας γενιάς ληξιπρόθεσμων οφειλών. Η λύση που προκρίθηκε είναι καθοριστική: η χρηματοδότηση δεν συνδέεται με τον καταναλωτή, αλλά με το ακίνητο – μέσω του μετρητή.

Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Αν αλλάξει πάροχος, η υποχρέωση μεταφέρεται στον νέο. Αν πουληθεί το ακίνητο, ο νέος ιδιοκτήτης αναλαμβάνει την αποπληρωμή. Το δάνειο «μένει» στο σπίτι, όχι στο ΑΦΜ. Καθαρό και ευρωπαϊκό.

Πέρα από τα «Εξοικονομώ»

Το On-Bill Financing εντάσσεται στον «Οδικό Χάρτη για την εξοικονόμηση ενέργειας στα κτήρια» και φιλοδοξεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά – αλλά και ανεξάρτητα – από τα επιδοτούμενα προγράμματα τύπου «Εξοικονομώ». Η λογική είναι σαφής: οι επιδοτήσεις δεν φτάνουν για όλους και δεν μπορούν να αποτελούν τη μοναδική διέξοδο.

Όπως έχει επισημανθεί από την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ, απαιτείται ένα παράλληλο, ώριμο σύστημα αναβαθμίσεων μέσω της αγοράς, ώστε να τρέξει πιο γρήγορα η ανακαίνιση του γερασμένου κτιριακού αποθέματος της χώρας. Λιγότερη γραφειοκρατία, περισσότερη πράξη.

Πώς μπαίνει ο καταναλωτής στο πρόγραμμα

Η διαδικασία είναι συγκεκριμένη και «σπασμένη» σε βήματα, χωρίς εκπλήξεις:

• Ο πάροχος ανοίγει πρόσκληση ενδιαφέροντος.
• Ο καταναλωτής υποβάλλει αίτηση.
• Γίνεται έλεγχος επιλεξιμότητας (ιστορικό πληρωμών κ.ά.).
• Ακολουθεί προσφορά παρεμβάσεων.
• Ο πελάτης αποδέχεται ή απορρίπτει.
• Υπογράφεται σύμβαση χρηματοδότησης.
• Υλοποιούνται οι εργασίες.
• Τυχόν αλλαγές γίνονται κατόπιν συμφωνίας.
• Η αποπληρωμή ξεκινά μέσω των λογαριασμών ρεύματος.

Χωρίς φακέλους, χωρίς μαραθώνιες αναμονές, χωρίς να «παίζεις» με προγράμματα που ανοίγουν και κλείνουν σαν παράθυρα στον αέρα.

Το συμπέρασμα

Το On-Bill Financing δεν είναι πανάκεια, αλλά είναι ένα σοβαρό βήμα προς μια πιο ρεαλιστική ενεργειακή πολιτική. Αν εφαρμοστεί σωστά, μπορεί να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες βλέπουν την ενεργειακή αναβάθμιση: όχι ως πολυτέλεια ή αγγαρεία, αλλά ως επένδυση που αποπληρώνεται μόνη της. Και αυτό, σε μια χώρα με ακριβά καύσιμα και παλιά σπίτια, μόνο αμελητέο δεν είναι.