COP30: Ο Αμαζόνιος πλησιάζει στο σημείο χωρίς επιστροφή -Χωρίς Τραμπ η διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα

Η μυρωδιά των υδρογονανθράκων υποδέχτηκε τους συνέδρους πέρυσι στη διάσκεψη του ΟΗΕ για το κλίμα στο Μπακού. Από σήμερα, Δευτέρα 10 Νοεμβρίου, στο Μπελέμ της Βραζιλίας, οι 50.000 συμμετέχοντες της COP30, που έχουν αναλάβει την αποστολή να αποτρέψουν την κατάρρευση της παγκόσμιας συνεργασίας για το κλίμα, θα αναπνέουν την υγρασία του Αμαζονίου.

Η φετινή σύνοδος κορυφής για το κλίμα θα επικεντρωθεί στους αυτόχθονες πληθυσμούς, τα δάση και τον τρόπο προσαρμογής της πορείας της Συμφωνίας του Παρισιού. Καθώς η φετινή σύνοδος κορυφής του ΟΗΕ για το κλίμα ξεκινά στη Βραζιλία, τα διακυβεύματα είναι μεγαλύτερα από ποτέ.

Ο κόσμος έχει αλλάξει δραματικά στη δεκαετία που μεσολάβησε από τότε που οι ηγέτες υπέγραψαν μια ιστορική συμφωνία για το κλίμα στο Παρίσι πριν από δέκα χρόνια, αλλά όχι ακριβώς με τον τρόπο που περίμεναν ή επιθυμούσαν. Η αύξηση της θερμοκρασίας του κλίματος της Γης συνεχίστηκε με ταχύτερους ρυθμούς από ό,τι η κοινωνία μπόρεσε να απομακρυνθεί από την καύση άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Έχει σημειωθεί πρόοδος (από το 2015), οι προβλέψεις για τη μελλοντική αύξηση της θερμοκρασίας έχουν μειωθεί κατά περισσότερο από ένα βαθμό Κελσίου, αλλά η έλλειψη επαρκούς προόδου θα αποτελέσει το επίκεντρο των συζητήσεων τις επόμενες δύο εβδομάδες, καθώς οι διπλωμάτες θα συγκεντρωθούν στο Μπελέμ της Βραζιλίας για τις ετήσιες διαπραγματεύσεις των Ηνωμένων Εθνών για το κλίμα.

Πολυάριθμα τα προβλήματα στον Αμαζόνιο

Αμετακίνητος ο Βραζιλιάνος πρόεδρος Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα επέμεινε να διεξαχθεί η διάσκεψη στην πόλη αυτή του Αμαζονίου, παρά την έλλειψη ξενοδοχείων. Φιλοδοξία του: ο Αμαζόνιος να ανοίξει τα μάτια διαπραγματευτών, παρατηρητών, επιχειρήσεων και δημοσιογράφων. «Θα ήταν πιο εύκολο να οργανωθεί η COP σε μια πλούσια χώρα», σχολίασε ο Λούλα πριν την έναρξη της διάσκεψης. «Θέλουμε οι άνθρωποι να δουν την πραγματική κατάσταση των δασών, των ποταμών μας και των ανθρώπων που ζουν εκεί», εξήγησε.

Το τροπικό δάσος του Αμαζονίου, το οποίο διαδραματίζει ζωτικό ρόλο στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής απορροφώντας αέρια του θερμοκηπίου, υποφέρει από πολυάριθμα προβλήματα: αποψίλωση, εξόρυξη χρυσού, ρύπανση κάθε είδους, ωμότητες εις βάρος πληθυσμών, ιδίως των αυτόχθονων πληθυσμών.

Παρά το γεγονός ότι οι Βραζιλιάνοι προετοιμάζονται διπλωματικά εδώ και έναν χρόνο, από επιμελητειακής άποψης έχουν μείνει πίσω. Πολλά περίπτερα χωρών δεν ήταν ακόμη έτοιμα χθες Κυριακή. «Υπάρχει μεγάλη ανησυχία για το αν θα είναι όλα έτοιμα εγκαίρως», σχολίασε πηγή που πρόσκειται στον ΟΗΕ. «Συνδέσεις, μικρόφωνα, ανησυχούμε ακόμη και για την έλλειψη τροφίμων», πρόσθεσε.

Εξάλλου ανησυχία υπάρχει και για το αν η διεθνής κοινότητα θα καταφέρει να καταλήξει σε μια ενιαία απάντηση στις πιο πρόσφατες καταστροφικές προβλέψεις για την κλιματική αλλαγή. Πώς θα αποφευχθεί η σύγκρουση μεταξύ των πλούσιων και των αναπτυσσόμενων χωρών;

Πού θα βρεθούν τα χρήματα για να λάβουν βοήθεια οι χώρες που πλήττονται από κυκλώνες και ξηρασίες, όπως η Τζαμάικα που καταστράφηκε τον Οκτώβριο από τον πιο ισχυρό κυκλώνα του τελευταίου αιώνα ή οι Φιλιππίνες που επλήγησαν από δύο φοβερούς τυφώνες σε διάστημα δύο εβδομάδων;

Τι περιλαμβάνει ο «οδικός χάρτης» για τα ορυκτά καύσιμα που παρουσίασε ο Λούλα την Πέμπτη στη διάρκεια της συνόδου κορυφής των ηγετών κρατών; Η βιομηχανία και οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες έχουν ανακτήσει τις δυνάμεις τους από το 2023 και την υπογραφή στο Ντουμπάι από πολλά κράτη «της μετάβασης» προς τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων.

«Πώς θα το κάνουμε; Θα υπάρξει συναίνεση για το πώς θα προχωρήσουμε; Αυτό είναι ένα από τα μεγάλα μυστήρια της COP30», σχολίασε χθες ο Αντρέ Κορέα ντο Λάγκο, ο Βραζιλιάνος πρόεδρος της διάσκεψης.

Χωρίς τον Τραμπ

Εδώ και 30 χρόνια οι χώρες μέλη της Σύμβασης του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή, που υιοθετήθηκε στο Ρίο ντε Ζανέιρο, διαπραγματεύονται κάθε χρόνο για να ενισχύσουν το κλιματικό καθεστώς.

Οι προσπάθειές τους κορυφώθηκαν με τη Συμφωνία του Παρισιού το 2015, με την οποία η διεθνής κοινότητα δεσμεύθηκε να περιορίσει την αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη στους 2 ° Κελσίου σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή και να συνεχίσει τις προσπάθειες για τον περιορισμό της στον 1,5 ° Κελσίου.

Ωστόσο ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες παραδέχθηκε πριν μερικές εβδομάδες ότι είναι «αναπόφευκτο» να ξεπεραστεί το όριο αυτό σύντομα και πλέον ζητεί η υπέρβαση αυτή να είναι η μικρότερη δυνατή. Για να συμβεί αυτό πρέπει να μειωθούν οι παγκόσμιες εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου, που οφείλονται κυρίως στο πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και τον άνθρακα.

Μια ομάδα μικρών νησιών μάχεται ώστε να περιληφθεί στην ημερήσια διάταξη της COP30 η ανάγκη να διατυπωθεί μια απάντηση σε αυτή την αποτυχία.

«Ο 1,5 ° Κελσίου δεν είναι ένας αριθμός ή ένας στόχος, είναι ζήτημα επιβίωσης», τόνισε ο Μανζίτ Ντακάλ, σύμβουλος της ομάδας των λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών. «Δεν μπορούμε να υποστηρίξουμε καμία απόφαση που δεν θα περιλαμβάνει συζήτηση σχετικά με την αποτυχία μας να αποφύγουμε την αύξηση του 1,5 ° Κελσίου», τόνισε.

Οι ΗΠΑ, μεγαλύτερη οικονομία παγκοσμίως και ο δεύτερος μεγαλύτερος ρυπαντής, απέχουν για πρώτη φορά από τη σύνοδο αυτή του ΟΗΕ για το Κλίμα. Ο Τραμπ ωστόσο, δεν αγνοεί εντελώς την COP30 ή την αποψίλωση των δασών: την Κυριακή (9/11) κατήγγειλε στο Truth Social το «σκάνδαλο» της υλοτόμησης δέντρων στην περιοχή της Μπελέμ για την κατασκευή ενός δρόμου, αντιδρώντας σε ρεπορτάζ του Fox News.