Ελαιόλαδο: Γιατί πέφτουν οι τιμές παγκοσμίως – Τι γίνεται στην Ελλάδα

Η παγκόσμια παραγωγή ελαιολάδου επιστρέφει σε ανοδική τροχιά μετά την πολύμηνη πίεση των ξηρασιών που χτύπησαν τη Μεσόγειο. Σύμφωνα με τη νέα έκθεση FAO Food Outlook (Νοέμβριος 2025), η αγορά αλλάζει ταχύτητα – και μαζί της αλλάζουν και οι τιμές, που σε Ισπανία και Ελλάδα έχουν κάνει «βουτιά» άνω του 50% από τις αρχές του 2024.

Ισπανία και Ελλάδα: Από τα ιστορικά υψηλά στην απότομη προσγείωση

Στην Ισπανία , τον αδιαμφισβήτητο κυρίαρχο της παγκόσμιας παραγωγής, η τιμή του έξτρα παρθένου έπεσε από σχεδόν 9.000 ευρώ/τόνο (Ιαν. 2024) στα 4.180 ευρώ/τόνο τον Σεπτέμβριο 2025 – επίπεδο χαμηλότερο ακόμη και από τον πενταετή μέσο όρο.

Αντίστοιχα στην Ελλάδα, η τιμή κατρακύλησε από το ρεκόρ των 8.460 ευρώ/τόνο σε 4.100 ευρώ/τόνο, κλείνοντας μια σεζόν έντονης αποσυμπίεσης στην αγορά.

Ιταλία: Η χώρα που πήγε… κόντρα στο ρεύμα

Ενώ η Μεσόγειος ανέκαμπτε, η Ιταλία  έζησε το δικό της «μαύρο καλοκαίρι». Η παρατεταμένη ξηρασία Ιουνίου–Αυγούστου 2024 «χτύπησε» τα δέντρα στη Νότια χώρα, καθηλώνοντας τη συγκομιδή κατά 25%.

Αποτέλεσμα; Η τιμή του ιταλικού έξτρα παρθένου όχι μόνο δεν έπεσε, αλλά εκτινάχθηκε: πάνω από 9.500 ευρώ/τόνο – 40% πάνω από τον πενταετή μέσο όρο, σε ιστορικά υψηλά.

Το 2025/26 φέρνει σταθεροποίηση – και μια νέα δύναμη στο προσκήνιο

Η FAO προβλέπει παγκόσμια παραγωγή 3,4 εκατ. τόνων, κοντά στα περσινά επίπεδα. Η Ισπανία διατηρεί περίπου 40% του παγκόσμιου μεριδίου, αν και η καλοκαιρινή ζέστη του 2025 ροκανίζει τις αποδόσεις.

Η Τυνησία , όμως, κλέβει την παράσταση: με πάνω από 400.000 τόνους, οδεύει για ρεκόρ και εδραιώνεται ως δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός στον κόσμο. Την ίδια στιγμή, η Ιταλία ανακάμπτει μετά το σοκ της προηγούμενης χρονιάς.

Ελλάδα: Πίεση στις τιμές – πίεση και στα ελαιοτριβεία

Για την Ελλάδα, η επόμενη σεζόν αναμένεται χαμηλότερη. Η φυσική εναλλαγή καρποφορίας και η ξηρασία «κουρεύουν» την παραγωγή, ενώ η πτώση των τιμών δημιουργεί νέο πονοκέφαλο στους παραγωγούς.

Το στοίχημα είναι διπλό:

• να μείνει η ποιότητα σταθερή, ώστε να διατηρηθεί το premium ελληνικό προφίλ,
• να στηριχθούν οι εξαγωγές, καθώς ΗΠΑ και άλλες αγορές βάζουν φραγμούς με υψηλότερους δασμούς.

Κατανάλωση: Η επιστροφή του καταναλωτή στο ελαιόλαδο

Μετά το σοκ των υπέρογκων αυξήσεων από το 2022, οι τιμές αποκλιμακώνονται και η κατανάλωση δείχνει σημάδια επιστροφής. Από τις αρχές του 2025 η ζήτηση ανακάμπτει, αν και δεν αναμένεται να αγγίξει το ρεκόρ της περιόδου πριν το 2022/23.

Το διεθνές εμπόριο μπορεί να σπάσει το φράγμα των 1,3 εκατ. τόνων, με την ΕΕ να παραμένει ο βασικός εξαγωγέας. Η Τυνησία ανεβαίνει δυναμικά, ενώ η Τουρκία περιορίζει τις εξαγωγές λόγω μικρότερης σοδειάς.

Οι μεγάλες προκλήσεις που δεν φεύγουν

Η FAO προειδοποιεί: ναι, η παραγωγή σταθεροποιείται, αλλά οι κίνδυνοι παραμένουν.

• Κλιματική αστάθεια και ξηρασίες που απειλούν αποδόσεις και ποιότητα.
• Ασθένειες όπως η Xylella fastidiosa που βρίσκουν πρόσφορο έδαφος σε θερμότερες συνθήκες.
• Υψηλό κόστος εργασίας και παραγωγής, που πιέζει ιδιαίτερα τους μικρούς καλλιεργητές.
• Δασμοί και εμπορικοί φραγμοί, που αναδιαμορφώνουν την εξαγωγική στρατηγική των χωρών.

Για την αγορά του ελαιολάδου  –ίσως το πιο εμβληματικό μεσογειακό προϊόν– το 2025/26 θα είναι μια χρονιά ισορροπίας: ανάμεσα στην ανάκαμψη και στις νέες πιέσεις που ήδη αχνοφαίνονται στον ορίζοντα.