Γαλλία: Αρχαιολόγοι ακολούθησαν μια ξεχασμένη σκάλα και βρήκαν έναν ταφικό θάλαμο 400 ετών

Μια ξεχασμένη σκάλα, εργασίες αποκατάστασης σε μια παλιά εκκλησία και ένα άνοιγμα κάτω από το δάπεδο ήταν αρκετά για να αποκαλυφθεί μια ιστορία θαμμένη για αιώνες.

Στην εκκλησία Saint-Philibert στη Ντιζόν της Γαλλίας, αρχαιολόγοι που συμμετείχαν σε εργασίες ελέγχου και αποκατάστασης των θεμελίων έφεραν στο φως έναν ταφικό θάλαμο της ύστερης μεσαιωνικής περιόδου, παλαιότερες ταφές, αλλά και λίθινες σαρκοφάγους που παραπέμπουν σε ακόμη αρχαιότερες εποχές.

Η ανακάλυψη έγινε στο πλαίσιο εργασιών που πραγματοποιούνται για την αποκατάσταση των σοβαρών φθορών που έχει υποστεί το ιστορικό κτίριο. Όπως αναφέρει το Popular Mechanics, οι αρχαιολόγοι ακολούθησαν τα ίχνη κάτω από την εκκλησία και βρέθηκαν μπροστά σε διαδοχικά στρώματα ιστορίας: από την ύστερη Αρχαιότητα έως τη νεότερη εποχή.

Τι βρέθηκε κάτω από την εκκλησία

Σύμφωνα με το Γαλλικό Εθνικό Ινστιτούτο Προληπτικών Αρχαιολογικών Ερευνών, Inrap, οι έρευνες αποκάλυψαν στο εσωτερικό της εκκλησίας ταφές που καλύπτουν διαφορετικές χρονικές περιόδους.

Στο εγκάρσιο κλίτος εντοπίστηκε ένας ταφικός θάλαμος, ο οποίος πιθανότατα χρονολογείται στον 15ο ή 16ο αιώνα. Μέσα σε αυτόν είχαν ταφεί ενήλικες και παιδιά, ενώ τα οστά παλαιότερων νεκρών είχαν μετακινηθεί στα πλάγια ώστε να δημιουργηθεί χώρος για τις νεότερες ταφές.

Οι νεκροί φαίνεται πως είχαν ενταφιαστεί με απλό τρόπο, σε φέρετρα ή σάβανα. Τα ευρήματα ήταν λιγοστά, ωστόσο εντοπίστηκαν μερικά νομίσματα και κομποσκοίνια/ροζάρια, στοιχεία που δίνουν πολύτιμες πληροφορίες για τις ταφικές πρακτικές της εποχής.

Οι σαρκοφάγοι που οδηγούν ακόμη πιο πίσω στον χρόνο

Η ανακάλυψη, όμως, δεν σταμάτησε στον ταφικό θάλαμο. Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν επίσης τάφους με λίθινες πλάκες, που χρονολογούνται πιθανότατα από τον 11ο έως τον 13ο αιώνα.

Ακόμη πιο εντυπωσιακά είναι τα ευρήματα που παραπέμπουν στην ύστερη Αρχαιότητα και στη Μεροβίγγεια περίοδο. Κάτω από παλαιότερα οικοδομικά στρώματα βρέθηκαν έξι σαρκοφάγοι: δύο της Μεροβίγγειας περιόδου, δηλαδή περίπου από τον 6ο έως τον 8ο αιώνα, τοποθετημένες πάνω σε τέσσερις ακόμη παλαιότερες σαρκοφάγους που αποδίδονται στην ύστερη Αρχαιότητα.

Μία από αυτές είχε μάλιστα γλυπτό κάλυμμα, στοιχείο που ενισχύει τη σημασία του ευρήματος.

Για τους ειδικούς, η παρουσία ταφών από τόσο διαφορετικές περιόδους δείχνει ότι ο χώρος είχε σημαντικό ταφικό και θρησκευτικό ρόλο για πολλούς αιώνες.

Μια εκκλησία με «πληγές» από το αλάτι

Η εκκλησία Saint-Philibert ιδρύθηκε στο δεύτερο μισό του 12ου αιώνα και υπέστη πολλές μετατροπές τους επόμενους αιώνες, με την προσθήκη πρόπυλου, καμπαναριού, οξυκόρυφης στέγης και πλευρικών παρεκκλησίων.

Το ίδιο το κτίριο, όμως, κουβαλά και μια πιο παράξενη ιστορία φθοράς. Κατά τον 18ο και τον 19ο αιώνα χρησιμοποιήθηκε για αποθήκευση αλατιού. Αργότερα, στις αρχές της δεκαετίας του 1970, τοποθετήθηκε θερμαινόμενη πλάκα από σκυρόδεμα πάνω από έδαφος που ήταν ήδη εμποτισμένο με αλάτι.

Η θερμότητα παγίδευσε και ενεργοποίησε τα άλατα, τα οποία άρχισαν να ανεβαίνουν μέσα από την τοιχοποιία, προκαλώντας ρωγμές και φθορές στους λίθους της εκκλησίας. Οι σημερινές εργασίες αποκατάστασης ξεκίνησαν ακριβώς για να ελεγχθεί η κατάσταση των θεμελίων και των πεσσών του ναού.

Τα ίχνη μιας ακόμη παλαιότερης εκκλησίας

Κάτω από το σημερινό επίπεδο της εκκλησίας, οι αρχαιολόγοι βρήκαν ενδείξεις ακόμη παλαιότερων οικοδομικών φάσεων. Η ύπαρξη προηγούμενης εκκλησίας ήταν γνωστή ήδη από ανασκαφές του 1923, όταν είχαν εντοπιστεί κατάλοιπα που αποδόθηκαν στον 11ο αιώνα.

Τα νέα ευρήματα, όμως, πάνε την ιστορία ακόμη πιο πίσω. Κάτω από το κεντρικό κλίτος βρέθηκαν τοίχοι χτισμένοι με τη χαρακτηριστική τεχνική «ψαροκόκαλου» - opus spicatum. Σύμφωνα με το Inrap, το εύρημα αυτό πιθανόν αντιστοιχεί στη βορειοδυτική γωνία μιας πρώτης εκκλησίας γύρω στον 10ο αιώνα.

Με άλλα λόγια, η σημερινή εκκλησία δεν είναι απλώς ένα μεσαιωνικό μνημείο. Είναι χτισμένη πάνω σε αλλεπάλληλα στρώματα πίστης, ταφής και μνήμης.