Metallica: Σείστηκε (κυριολεκτικά) το ΟΑΚΑ από την ιστορική συναυλία - Τι είναι τα «concert quakes»

Η ιστορική συναυλία των Metallica στο ΟΑΚΑ δεν άφησε πίσω της μόνο εικόνες αποθέωσης, συγκίνησης και μουσικής έκστασης. Άφησε και… σεισμικό αποτύπωμα.

Για πρώτη φορά στην Ελλάδα, το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών μέσω του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου παρακολούθησε σε πραγματικό χρόνο μια μεγάλη μουσική διοργάνωση, επιχειρώντας να καταγράψει τις μικροσεισμικές δονήσεις που δημιουργήθηκαν από τη συγχρονισμένη κίνηση δεκάδων χιλιάδων θεατών μέσα στο Ολυμπιακό Στάδιο.

Και όπως φαίνεται, η ενέργεια της βραδιάς δεν έμεινε μόνο στη σκηνή.

Μικροδονήσεις στο έδαφος

Κατά τη διάρκεια της εκρηκτικής εμφάνισης του θρυλικού συγκροτήματος, που έπαιξε «Ζορμπά» και Τρύπες, δεκάδες χιλιάδες θεατές χόρευαν, πηδούσαν και κινούνταν ρυθμικά, δημιουργώντας ασθενείς αλλά ανιχνεύσιμες δονήσεις στο υπέδαφος.

Το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο είχε εγκαταστήσει ειδικό σεισμογραφικό εξοπλισμό υψηλής ευαισθησίας, ώστε να καταγράψει σε πραγματικό χρόνο το φαινόμενο που είναι γνωστό διεθνώς ως «concert quakes».

Πρόκειται για μικρές σεισμικές δονήσεις που προκαλούνται όταν χιλιάδες άνθρωποι κινούνται ταυτόχρονα με κοινό ρυθμό, κυρίως σε μεγάλες συναυλίες ή αθλητικές διοργανώσεις.

Τι είναι τα «concert quakes»

Τα λεγόμενα «concert quakes» έχουν απασχολήσει τα τελευταία χρόνια τη διεθνή επιστημονική κοινότητα, καθώς ολοένα και περισσότερες μελέτες δείχνουν ότι η μαζική ανθρώπινη κίνηση μπορεί να παράγει μετρήσιμα σεισμικά κύματα.

Το φαινόμενο έχει καταγραφεί σε συναυλίες καλλιτεχνών όπως η Taylor Swift, οι Foo Fighters και οι Beyoncé, αλλά και σε μεγάλους ποδοσφαιρικούς αγώνες ή αθλητικές γιορτές.

Στην ουσία, κάθε φορά που ένα μεγάλο πλήθος συγχρονίζεται - είτε τραγουδώντας είτε χορεύοντας - η ενέργεια μεταφέρεται στο έδαφος και δημιουργεί μικροδονήσεις που μπορούν να ανιχνευθούν από ευαίσθητους σεισμογράφους.

Οι δονήσεις αυτές δεν είναι επικίνδυνες ούτε συγκρίνονται με έναν πραγματικό σεισμό, ωστόσο αποτελούν εξαιρετικά ενδιαφέρον πεδίο μελέτης για τους επιστήμονες.

Το πείραμα του Αστεροσκοπείου στο ΟΑΚΑ

Το ελληνικό επιστημονικό εγχείρημα πραγματοποιήθηκε με αφορμή τη μεγάλη συναυλία των Metallica στο ΟΑΚΑ, σε μια προσπάθεια να μελετηθεί πώς η συλλογική ενέργεια ενός τεράστιου κοινού μετατρέπεται σε πραγματικό σεισμικό αποτύπωμα.

Όπως ανέφερε ο Συντονιστής Γενικός Διευθυντής του ΟΑΚΑ Κωνσταντίνος Χαλιορής, η δράση είχε όχι μόνο επιστημονικό αλλά και έντονο συμβολικό χαρακτήρα.

«Όταν ο παλμός της μουσικής συναντά τον παλμό της Γης, η επιστήμη αποκτά έναν μοναδικό συμβολισμό», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι το φαινόμενο δείχνει πώς η μουσική, η τεχνολογία και η ανθρώπινη έκφραση μπορούν να συνδεθούν με τις φυσικές δυνάμεις της Γης.

«Η Γη κατέγραψε ενέργεια και συναίσθημα»

Σύμφωνα με όσα αναφέρει ο Κωνσταντίνος Χαλιορής σε ανάρτησή του, η καταγραφή είχε ως στόχο να αναδείξει τον τρόπο με τον οποίο μια μαζική πολιτιστική εμπειρία μπορεί να αποτυπωθεί ακόμη και σε επιστημονικά δεδομένα.

«Η Γη χθες δεν κατέγραψε μόνο σεισμούς. Κατέγραψε ενέργεια, συναίσθημα και ιστορία», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται και στις επόμενες μεγάλες συναυλίες του καλοκαιριού, με πολλούς να αναρωτιούνται αν οι επερχόμενες εμφανίσεις των Iron Maiden στο ΟΑΚΑ θα δημιουργήσουν ακόμη ισχυρότερες «μουσικές δονήσεις».

Όταν η μουσική συναντά την επιστήμη

Η καταγραφή των μικροσεισμών από τη συναυλία των Metallica αποτέλεσε ένα σπάνιο παράδειγμα σύνδεσης της επιστήμης με τη μουσική και τον πολιτισμό.

Για λίγες ώρες, οι κιθάρες, οι κραυγές του κοινού και ο παλμός δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων μετατράπηκαν σε δεδομένα που «διάβασαν» τα όργανα ενός επιστημονικού φορέα.

Και ίσως τελικά αυτό να είναι το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της βραδιάς: ότι μια συναυλία κατάφερε να αφήσει αποτύπωμα όχι μόνο στη μνήμη των θεατών, αλλά και… στο ίδιο το έδαφος της Αθήνας.