Ο άγνωστος Χ του πολέμου στο Ιράν είναι η αμερικανική οικονομία

Στις αρχές της χρονιάς, η αμερικανική οικονομία ευνοούσε τον Ντόναλντ Τραμπ: τα επιτόκια κινούνταν πτωτικά, το ίδιο και ο πληθωρισμός, ενώ οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου ήταν χαμηλές.

Όμως, ο πόλεμος στο Ιράν απειλεί να τα αλλάξει όλα αυτά.

Η αυξανόμενη ένταση στη Μέση Ανατολή μπορεί να επιφέρει σημαντικό οικονομικό πλήγμα στους Αμερικανούς – ειδικά αν ο πόλεμος διαρκέσει πολύ. Και αυτό σίγουρα φοβίζει τα εκατομμύρια των πολιτών που παλεύουν με το αυξανόμενο κόστος ζωής, πράγμα που θα κοστίσει σημαντικά στους Τραμπ και τους Ρεπουμπλικανούς εν όψει των επερχόμενων ενδιάμεσων εκλογών για το Κογκρέσο.

Aυξημένες τιμές ενέργειας

Ωστόσο, την περασμένη Παρασκευή, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα σταματήσουν τον πόλεμο έως ότου το Ιράν παραδοθεί άνευ όρων. Ταυτόχρονα, τα τάνκερ που μεταφέρουν πετρέλαιο δεν σκοπεύουν να ξαναρχίσουν τις μεταφορές στην περιοχή έως ότου το Ιράν σταματήσει τις επιθέσεις.

Αυτή τη στιγμή, κανείς δε φαίνεται να γνωρίζει πόσο θα διαρκέσει ο πόλεμος. Αν τελειώσει σχετικά σύντομα, οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου που έχουν εκτοξευτεί, θα μπορούσαν να υποχωρήσουν σύντομα και αυτές οι δύσκολες μέρες αυτές να ξεχαστούν χωρίς ιδιαίτερες συνέπειες.

Πληθωρισμός και κόστος ζωής σε άνοδο

Με τις τιμές ενέργειας να έχουν εκτιναχθεί απειλώντας τον πληθωρισμό, η αμερικανική οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα τοξικό συνδυασμό αυξημένων τιμών και ανόδου της ανεργίας που θα δυσχεράνει την όποια προσπάθεια της Ομοσπονδιακής Τράπεζας να μειώσει τα επιτόκια, κάτι που αποτελεί βασικό αίτημα των Αμερικανών ψηφοφόρων: τη μείωση του κόστους αποπληρωμής χρεών.

Στη δημόσια συζήτηση στις ΗΠΑ, το κόστος ζωής είναι ένα θέμα που έχει εξαντλήσει τους πάντες. Το μόνο θετικό σε αυτό ήταν η διατήρηση των τιμών πετρελαίου σε σχετικά χαμηλά επίπεδα, κάτι που αυτή τη στιγμή δείχνει να αλλάζει και μάλιστα δραστικά.

Αυτό παρασύρει και τον πληθωρισμό που τον περασμένο Ιανουάριο διαμορφώθηκε στο 2,4% σε ετήσια βάση καταγράφοντας χαμηλό οκτώ μηνών. Και καθώς όλοι ανέμεναν να σταματήσουν φέτος οι επιπτώσεις από τους δασμούς, η εκτίμηση ήταν ότι ο πληθωρισμός το 2026 θα υποχωρούσε, κάτι που φυσικά δε θα συμβεί αν συνεχιστεί η άνοδος των τιμών των καυσίμων.

Αντίστοιχα, αναμένεται και άνοδος των τιμών τροφίμων, με τους ειδικούς να βλέπουν ήδη τον πληθωρισμό πιο κοντά στο 3% το επόμενο διάστημα.

Το ίδιο ισχύει και για την αγορά ακινήτων. Το Φεβρουάριο, τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων υποχώρησαν κάτω από το 6% για πρώτη φορά από το 2022 προσφέροντας ανακούφιση στους πολίτες.

Σε αυτό συνέβαλαν οι μειώσεις επιτοκίων από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα, που ενώ όλοι ανέμεναν να συνεχιστούν, αυτό θα σταματήσει, σε περίπτωση που υπάρξει άνοδος του πληθωρισμού το επόμενο διάστημα.

Η κρίσιμη σημασία της διάρκειας του πολέμου

Και, βέβαια, το κλειδί της επόμενης ημέρας θα είναι η διάρκεια του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Ήδη ο πόλεμος έχει σταματήσει τη ροή πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή μέσω των στενών του Ορμούζ και οι παραγωγοί δεν διαθέτουν πλέον μέρη για να αποθηκεύσουν την παραγωγή τους. Αυτό οδηγεί σε μείωση της παραγωγής, που με τη σειρά της οδηγεί σε αύξηση των τιμών.

Κάθε αύξηση κατά 10 δολαρίων το βαρέλι, επιβαρύνει κάθε αμερικανικό νοικοκυριό κατά 450 δολάρια τη χρονιά. Μία τιμή στα επίπεδα των 120 ή ακόμα και 150 δολαρίων το βαρέλι θα αποδειχτεί καταστροφική για την οικονομία, με άμεσες συνέπειες στην τσέπη των πολιτών και στην ψήφο τους στις εκλογές του επόμενου Νοεμβρίου.