Αυτό το διατροφικό συμπλήρωμα συνδέεται με λιγότερη μακροζωία - Τι πρέπει να προσέξεις

Επιδιώκοντας να ξεκλειδώσουν τα μυστικά της μακροζωίας, οι επιστήμονες έχουν οδηγηθεί στην διερεύνηση διάφορων παραγόντων, από τις θερμίδες και τα λιπαρά μέχρι τα πιο μικρά «δομικά υλικά» της διατροφής μας, τα αμινοξέα. Και μάλιστα σε δύο συγκεκριμένα, την τυροσίνη και τη φαινυλανίνη εστιάζει μια νέα μεγάλη μελέτη από ερευνητές του Πανεπιστημίου του Χονγκ Κονγκ και του Πανεπιστημίου της Τζόρτζια, η οποία υποστηρίζει ότι ίσως η πρώτη συνδέεται με μικρότερη διάρκεια ζωής, ιδιαίτερα στους άνδρες. Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Aging και βασίστηκε σε δεδομένα από τη μεγάλη βρετανική βάση βιοϊατρικών δεδομένων UK Biobank, η οποία περιλαμβάνει πληροφορίες για εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους.

Γιατί οι επιστήμονες στράφηκαν στα διατροφικά συμπληρώματα

Οι επιστήμονες γνωρίζουν εδώ και χρόνια ότι ο περιορισμός της πρωτεΐνης στη διατροφή φαίνεται να παρατείνει τη ζωή σε διάφορα είδη ζώων. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι όλες οι πρωτεΐνες ή όλα τα αμινοξέα δρουν με τον ίδιο τρόπο. Η νέα μελέτη προσπάθησε να απαντήσει σε ένα πιο εξειδικευμένο ερώτημα: υπάρχουν συγκεκριμένα αμινοξέα που σχετίζονται περισσότερο με τη γήρανση και τη μακροζωία;

Η τυροσίνη είναι ένα αμινοξύ που συμμετέχει στην παραγωγή σημαντικών νευροδιαβιβαστών, όπως ντοπαμίνης και αδρεναλίνης. Οι ουσίες αυτές επηρεάζουν τη διάθεση, την εγρήγορση και την αντίδραση στο στρες. Η φαινυλαλανίνη, από την άλλη, είναι το αμινοξύ από το οποίο παράγεται η τυροσίνη μέσα στο σώμα. Για να εξετάσουν τη σχέση τους με τη διάρκεια ζωής, οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από περισσότερους από 272.000 ανθρώπους ηλικίας 40 έως 69 ετών. Κατά τη διάρκεια παρακολούθησης που ξεπέρασε κατά μέσο όρο τα 11 χρόνια, καταγράφηκαν σχεδόν 24.000 θάνατοι.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα υψηλότερα επίπεδα τυροσίνης στο αίμα συνδέονταν με αυξημένο κίνδυνο θανάτου, κυρίως στους άνδρες. Η σχέση αυτή παρέμεινε ακόμη και όταν οι επιστήμονες προσπάθησαν να απομονώσουν άλλους τυχόν επιβαρυντικούς παράγοντες (π.χ. ηλικία, βάρος, κάπνισμα, κατανάλωση αλκοόλ, φυσική δραστηριότητα, κοινωνικοοικονομικό επίπεδο). Η φαινυλαλανίνη φάνηκε επίσης αρχικά να σχετίζεται με αυξημένη θνησιμότητα. Ωστόσο, όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη την αλληλεπίδρασή της με την τυροσίνη, η εικόνα άλλαξε και η ανεξάρτητη επίδρασή της στη διάρκεια ζωής έγινε πολύ πιο αδύναμη ή εξαφανίστηκε.

Η γενετική ανάλυση ενίσχυσε τα ευρήματα 

Για να ενισχύσουν την αξιοπιστία των ευρημάτων, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν και μια πιο σύνθετη γενετική μέθοδο. Η τεχνική αυτή εξετάζει γενετικές παραλλαγές που σχετίζονται με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά – εδώ με τα επίπεδα των δύο αμινοξέων – ώστε να εκτιμηθεί αν υπάρχει πιθανή αιτιώδης σχέση και όχι απλώς μια στατιστική συσχέτιση. Με απλά λόγια, οι ερευνητές προσπάθησαν να δουν αν άνθρωποι που έχουν γενετική προδιάθεση για υψηλότερα επίπεδα τυροσίνης φαίνεται να ζουν λιγότερο. Και πάλι, τα αποτελέσματα κινήθηκαν προς την ίδια κατεύθυνση: η υψηλότερη τυροσίνη συσχετίστηκε με μικρότερη διάρκεια ζωής, ειδικά στους άνδρες. Σύμφωνα με τους συγγραφείς, αυτό ίσως σχετίζεται με τον τρόπο που η τυροσίνη επηρεάζει τον μεταβολισμό και την αντίσταση στην ινσουλίνη. Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι η αντίσταση στην ινσουλίνη συνδέεται με γήρανση και αυξημένο κίνδυνο ασθενειών όπως ο διαβήτης και τα καρδιαγγειακά νοσήματα.

Τι σημαίνουν τα αποτελέσματα για τη διατροφή και τα συμπληρώματα 

Οι επιστήμονες αναφέρουν επίσης ότι η τυροσίνη εμπλέκεται σε βιολογικά μονοπάτια που σχετίζονται με την ανάπτυξη και την αναπαραγωγή. Από εξελικτική σκοπιά, η ενίσχυση αυτών των λειτουργιών ενδέχεται να γίνεται «εις βάρος» της μακροζωίας. Παράλληλα, επειδή η τυροσίνη συμμετέχει στην παραγωγή νευροδιαβιβαστών που επηρεάζονται από τις ορμόνες του φύλου, οι ερευνητές θεωρούν πιθανό να υπάρχουν πραγματικές βιολογικές διαφορές ανάμεσα σε άνδρες και γυναίκες.

Αξιολόγηση των αποτελεσμάτων

Παρότι τα ευρήματα είναι εντυπωσιακά, οι ίδιοι οι επιστήμονες τονίζουν ότι πρέπει να ερμηνευθούν με προσοχή. Η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι η τυροσίνη «μειώνει» άμεσα τα χρόνια ζωής ούτε ότι κάποιος πρέπει να κόψει τροφές που την περιέχουν. Άλλωστε, η εν λόγω ουσία βρίσκεται φυσιολογικά σε πολλές πρωτεϊνούχες τροφές, όπως τα γαλακτοκομικά, το κρέας, τα αυγά και τα όσπρια. Οι ερευνητές επισημαίνουν επίσης ότι η μελέτη αφορά κυρίως επίπεδα αμινοξέων στο αίμα και όχι τη διατροφική πρόσληψη. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορεί να εξαχθεί το συμπέρασμα πως η κατανάλωση τροφών με τυροσίνη είναι από μόνη της επιβλαβής. Επιπλέον, οι μετρήσεις έγιναν μόνο μία φορά, χωρίς να είναι γνωστό πώς μεταβάλλονταν τα επίπεδα των αμινοξέων με τα χρόνια. Επομένως, το βασικό συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι η τυροσίνη ίσως αποτελεί έναν βιολογικό παράγοντα που επηρεάζει τη γήρανση και τη διάρκεια ζωής, ιδιαίτερα στους άνδρες. Οι ερευνητές θεωρούν ότι χρειάζονται τώρα μεγαλύτερες και πιο εξειδικευμένες μελέτες ώστε να κατανοηθεί καλύτερα πώς ακριβώς δρα το συγκεκριμένο αμινοξύ και αν η ρύθμιση των επιπέδων του θα μπορούσε κάποτε να αποτελέσει μέρος στρατηγικών για πιο υγιή γήρανση.