Αλβανία: Στο μικροσκόπιο των εισαγγελέων το resort που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ

Νέα διάσταση παίρνει στην Αλβανία η υπόθεση του μεγάλου τουριστικού project που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Ντόναλντ Τραμπ, καθώς οι Aρχές κατά της διαφθοράς έβαλαν στο μικροσκόπιο τις αλλαγές που άνοιξαν τον δρόμο για την αξιοποίηση μιας από τις πιο ευαίσθητες περιβαλλοντικά περιοχές της χώρας.

Σύμφωνα με το Politico, η SPAK, η ειδική εισαγγελική αρχή της Αλβανίας για τη διαφθορά και το οργανωμένο έγκλημα, διερευνά τις αμφιλεγόμενες αλλαγές στο προστατευόμενο καθεστώς και στο ιδιοκτησιακό πλαίσιο της περιοχής Vjosa-Narta, που έγιναν το 2024 και επέτρεψαν την προώθηση του σχεδίου τουριστικής ανάπτυξης.

Η εξέλιξη έρχεται λίγες ημέρες μετά τα σοβαρά επεισόδια στο Ζβέρνετς, όπου κάτοικοι και περιβαλλοντικές οργανώσεις διαμαρτυρήθηκαν κατά της περίφραξης τμήματος της ακτής, με αποτέλεσμα να ξεσπάσουν συγκρούσεις και να τραυματιστεί Έλληνας πολίτης. Η Αθήνα αντέδρασε άμεσα, ζητώντας πλήρη διερεύνηση των γεγονότων, απόδοση ευθυνών και προστασία των δικαιωμάτων και των περιουσιών της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας.

Ένα project σε έναν περιβαλλοντικό θησαυρό

Το σχέδιο που βρίσκεται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης αφορά το ακατοίκητο νησί Σαζάν, στην Αδριατική, αλλά και εκτάσεις εκατοντάδων εκταρίων στο προστατευόμενο τοπίο Vjosa-Narta, στη νότια Αλβανία.

Πρόκειται για μια παράκτια ζώνη υψηλής οικολογικής αξίας, με υγροτόπους, αμμοθίνες και σημεία φωλεοποίησης θαλάσσιων χελωνών. Η περιοχή συνδέεται επίσης με σημαντικούς πληθυσμούς φλαμίνγκο και μεσογειακής φώκιας, γεγονός που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από περιβαλλοντικές οργανώσεις, οι οποίες προειδοποιούν ότι η μαζική τουριστική ανάπτυξη μπορεί να αλλοιώσει ανεπανόρθωτα τον χαρακτήρα της.

Η Affinity Partners, το επενδυτικό fund του Τζάρεντ Κούσνερ, έχει παρουσιάσει σχέδια για τη μετατροπή της περιοχής σε πολυτελές resort. Ο ίδιος ο Κούσνερ είχε αποκαλύψει το ενδιαφέρον του για επενδύσεις στην Αλβανία το 2024, ενώ στις αρχές του 2026 επισκέφθηκε την περιοχή μαζί με τη σύζυγό του, Ιβάνκα Τραμπ.

Ο Αλβανός πρωθυπουργός Έντι Ράμα έχει επιβεβαιώσει ότι οι συνομιλίες με την πλευρά Κούσνερ συνεχίζονται. Σύμφωνα με το Politico, το deal μπορεί να περιλαμβάνει έως και 10.000 δωμάτια ξενοδοχείων, αριθμός που από μόνος του εξηγεί γιατί το σχέδιο έχει προκαλέσει τόσο μεγάλη ανησυχία σε κατοίκους, ακτιβιστές και περιβαλλοντικές οργανώσεις.

Η έρευνα της SPAK και το πολιτικό βάρος της υπόθεσης

Η SPAK δεν είναι μια οποιαδήποτε εισαγγελική υπηρεσία στην Αλβανία. Δημιουργήθηκε στο πλαίσιο της ευρείας δικαστικής μεταρρύθμισης της χώρας, με τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών, και λειτουργεί ανεξάρτητα από το εθνικό δικαστικό σύστημα.

Τα τελευταία χρόνια έχει ερευνήσει και οδηγήσει στη Δικαιοσύνη υψηλόβαθμα πολιτικά και κρατικά στελέχη, γεγονός που της έχει δώσει ιδιαίτερο βάρος στη δημόσια ζωή της Αλβανίας.

Όπως σημειώνει το Politico, η έρευνα αφορά τις αλλαγές στο προστατευόμενο καθεστώς της περιοχής και ζητήματα ιδιοκτησίας που τροποποιήθηκαν το 2024, ανοίγοντας τον δρόμο για τουριστική αξιοποίηση. Η εισαγγελία επιβεβαίωσε ότι έχει ανοίξει φάκελο, χωρίς μέχρι στιγμής να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.

Από την πλευρά του, ο Έντι Ράμα αρνείται ότι το σχέδιο εισβάλλει σε προστατευμένο καταφύγιο άγριας ζωής. Μιλώντας σε Αλβανούς βουλευτές, υποστήριξε ότι η τελική πρόταση δεν έχει ακόμη υποβληθεί και ότι η περιβαλλοντική μελέτη δεν έχει ολοκληρωθεί.

«Θέλω να κάνω την Αλβανία έναν προορισμό που θα τον ζηλεύουν στην περιοχή, και αυτό το project είναι μέρος αυτής της προσπάθειας», είπε ο Αλβανός πρωθυπουργός, υπερασπιζόμενος την επένδυση.

Τα επεισόδια στο Ζβέρνετς και ο τραυματισμός Έλληνα πολίτη

Η υπόθεση όμως δεν είναι πλέον μόνο περιβαλλοντική ή επενδυτική. Έχει αποκτήσει και έντονη διπλωματική διάσταση, μετά τα επεισόδια που σημειώθηκαν στο Ζβέρνετς, στη νότια Αλβανία.

Οι διαμαρτυρίες κατοίκων και περιβαλλοντικών οργανώσεων ξεκίνησαν στα τέλη Μαΐου, όταν στην περιοχή τοποθετήθηκαν μεγάλες περιφράξεις με συρματόπλεγμα, οι οποίες, σύμφωνα με τους διαδηλωτές, εμπόδιζαν την πρόσβαση κατοίκων και επισκεπτών στην παραλία.

Το Σάββατο 30 Μαΐου 2026 η ένταση κλιμακώθηκε. Κάτοικοι και ακτιβιστές επιχείρησαν να διαμαρτυρηθούν στο σημείο όπου προωθούνται οι εργασίες, με αποτέλεσμα να ξεσπάσουν συγκρούσεις με ιδιωτικούς φρουρούς ασφαλείας. Βίντεο που κυκλοφόρησαν στα social media φέρονται να δείχνουν άνδρες ιδιωτικής ασφάλειας να επιτίθενται σε διαδηλωτή και να τον σέρνουν κοντά σε γκρεμό, προκαλώντας οργή στην Αλβανία αλλά και στην Ελλάδα.

Ανάμεσα στους τραυματίες ήταν και Έλληνας πολίτης, γεγονός που προκάλεσε την παρέμβαση του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών. Η Αθήνα ζήτησε από τις αλβανικές αρχές πλήρη διαλεύκανση των επεισοδίων και απόδοση ευθυνών, ενώ η ελληνική πρεσβεία στα Τίρανα προχώρησε στις αναγκαίες ενέργειες για την παροχή προξενικής και ιατρικής συνδρομής στον τραυματία.

Στην ανακοίνωσή του, το ελληνικό ΥΠΕΞ υπογράμμισε και την ανάγκη προστασίας των δικαιωμάτων και των περιουσιών των μελών της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας, καθώς και την υποχρέωση αποτελεσματικής προστασίας των περιβαλλοντικά προστατευόμενων περιοχών, στο πλαίσιο της ευθυγράμμισης της Αλβανίας με το ευρωπαϊκό κεκτημένο.

Ανακλήθηκαν άδειες εταιρειών ασφαλείας

Μετά τον σάλο, οι αλβανικές αρχές προχώρησαν σε μέτρα. Σύμφωνα με τις νεότερες πληροφορίες, αφαιρέθηκαν οι άδειες δύο ιδιωτικών εταιρειών ασφαλείας που εμπλέκονταν στο περιστατικό, ενώ ένας φρουρός συνελήφθη και κρατείται. Παράλληλα, περίπου 15 διαδηλωτές αντιμετωπίζουν κατηγορίες, ενώ ο τοπικός αστυνομικός διευθυντής απομακρύνθηκε από τα καθήκοντά του.

Το υπουργείο Εξωτερικών της Αλβανίας εξέφρασε λύπη για το περιστατικό και ανέφερε ότι οι Αρχές έχουν ήδη κινηθεί νομικά. Σύμφωνα με την αλβανική πλευρά, έχει συλληφθεί εργαζόμενος της εταιρείας ασφαλείας που φέρεται να ευθύνεται για τη βία κατά διαδηλωτή με αλβανική και ελληνική υπηκοότητα, ενώ δύο ακόμη άτομα έχουν παραπεμφθεί ποινικά.

Οι διαδηλώσεις, ωστόσο, δεν σταμάτησαν. Την Κυριακή 31 Μαΐου 2026, εκατοντάδες πολίτες συγκεντρώθηκαν έξω από κυβερνητικά γραφεία στα Τίρανα, ζητώντας την ακύρωση του project, την προστασία της περιοχής από την ανάπτυξη και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και την παραίτηση του Έντι Ράμα. Νέες κινητοποιήσεις προγραμματίζονται τόσο στην αλβανική πρωτεύουσα όσο και κοντά στο σημείο της προτεινόμενης επένδυσης, στην περιοχή της Αυλώνας.