Αναβαθμίζεται η τριμερής Ελλάδας-Κύπρου Ισραήλ: Αναπόφευκτη η σύγκρουση συμφερόντων με την Άγκυρα
Ως ένας ακόμα κρίκος σε μια σειρά πρωτοβουλιών με γεωπολιτικό αποτύπωμα στις οποίες η Ελλάδα έχει πρωταγωνιστικό ρόλο, θεωρείται η σύνοδος της Ιερουσαλήμ που αναπόφευκτα βάζει σε τροχιά αντιπαράθεσης τα συμφέροντα των τριών έναντι της Άγκυρας.
Σε μία περίοδο τεκτονικών γεωπολιτικών αλλαγών σε παγκόσμιο επίπεδο, όπου η αμερικανική διοίκηση υπό τον Ντόναλντ Τραμπ δημιουργεί νέα δεδομένα ως προς την άσκηση της εξωτερικής πολιτικής, το Ουκρανικό παραμένει έως και σήμερα η κυριότερη διεθνής εκκρεμότητα ενώ Ανατολική Μεσόγειος και Μέση Ανατολή βιώνουν τη μετά τον πόλεμο Ισραήλ και Χαμάς περίοδο. Σε αυτό το περιβάλλον η Τριμερής Ελλάδος – Ισραήλ – Κύπρου, αλλά και το σχήμα 3 + 1 αναδύονται εκ νέου ως στρατηγικές σταθερές στην ευρύτερη περιοχή.
Μάλιστα, η 10η Σύνοδος της Τριμερούς χθες στα Ιεροσόλυμα, έρχεται ως συνέχεια των σημαντικών συμφωνιών του Ζαππείου για την ενεργοποίηση του Κάθετου Διαδρόμου για να εκπέμψει το μήνυμα ότι υπό τις ευλογίες των ΗΠΑ εμβληματικά σχέδια κοινού ενδιαφέροντος, όπως ο IMEC, που φιλοδοξεί να συνδέσει πολυεπίπεδα την Ινδία, τη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη, αλλά και η ηλεκτρική διασύνδεση Ισραήλ – Κύπρου – Ελλάδος αναμένεται σύντομα να λάβουν σάρκα και οστά.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι «Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ μπορούν να κάνουν πολλά περισσότερα στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας» καθώς είναι σαφές ότι Αθήνα και Τελ Αβίβ βρίσκονται συζητούν την εγκατάσταση στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου προηγμένων ισραηλινών συστημάτων αεράμυνας, μία συμφωνία, πάντως, που όπως λένε στην Αθήνα θα έχει σημαντικά οφέλη και για την εγχώρια αμυντική βιομηχανία.
Αναπόφευκτη η τριβή με την Άγκυρα
Ανώτατη κυβερνητική πηγή επεσήμαινε με νόημα πως ο τριμερής συνασπισμός, που είναι σαφές πλέον ότι έχει αποκτήσει στρατηγικό βάθος, δε στρέφεται εναντίον καμίας δύναμης στην ευρύτερη περιοχή. Τουναντίον, παραμένει ανοιχτός στη συμμετοχή και άλλων δυνάμεων, υπό τον όρο, πάντως, ότι αυτές σέβονται το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας. Η ίδια πηγή επιβεβαίωνε, εξάλλου, ότι Αθήνα και Άγκυρα βρίσκονται σε διαδικασία αναζήτησης της πρώτης διαθέσιμης ημερομηνίας, ώστε να πραγματοποιηθεί το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδος – Τουρκίας εντός του πρώτου τριμήνου του νέου έτους πριν ή αμέσως μετά την περίοδο του Ραμαζανιού, που ξεκινά στις 17 Φεβρουαρίου.
Ωστόσο και παρά την επιχείρηση να «ξεπαγώσει» ο διάλογος Αθήνας και Άγκυρας, ώστε να μην αθροιστούν και τα ελληνοτουρκικά στις προς επίλυση κρίσεις, που έχει στο καλεντάρι του ο Ντόναλντ Τραμπ, είναι σαφές ότι οι στρατηγικές επιδιώξεις τους στην περιοχή φέρνουν Τριμερή και Τουρκία σε τροχιά αντιπαράθεσης. Αθήνα, Τελ Αβίβ και Λευκωσία δεν βλέπουν με καλό μάτι την προσπάθεια της Άγκυρας να επεκτείνει την επιρροή της στη μεταπολεμική Γάζα, τη Συρία, το Λίβανο και τη Λιβύη, ούτε ασφαλώς και τις νέο οθωμανικές ονειρώξεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Μάλιστα λίγες ημέρες προτού μεταβεί εκ νέου στο Λευκό Οίκο, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επέλεξε να ανοίξει μέσω της χθεσινής Τριμερούς διάλογο με την Τουρκία. Χωρίς να την κατονομάσει, ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου διεμήνυσε ότι «σε όλους όσοι φαντασιώνονται την αναστύλωση παλαιών αυτοκρατοριών τους απαντάμε: Ξεχάστε το, δεν πρόκειται να γίνει, μην το διανοηθείτε».
Αργότερα, πάντως, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός ερωτήθηκε σχετικά για την Τουρκία και διευκρίνισε πως «δεν επιζητούμε τη σύγκρουση με κανέναν, αλλά εργαζόμαστε για την ασφάλεια και την ευημερία της ευρύτερης περιοχής, εξέφρασε την ελπίδα, ωστόσο, «να μη μας προκαλέσει κανείς». Η συγκυρία μόνο αθώα δεν είναι και αυτό το αντιλαμβάνεται πολύ καλά το Τελ Αβίβ. Η προσπάθεια της Άγκυρας να επανενταχθεί στο πρόγραμμα των F – 35 συναντά τη σφοδρή αντίθεση των Ισραηλινών, οι οποίοι ασκούν πιέσεις μέσω του ιδιαιτέρως δραστήριου λόμπι τους στις ΗΠΑ να μην μεταβληθούν εις βάρος τους οι στρατηγικές ισορροπίες στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο.