Γιατί όλο και περισσότερες χώρες «μπλοκάρουν» τα social media στα παιδιά – Τι έρχεται στην Ελλάδα

Στην τελική ευθεία βρίσκεται το σχέδιο της κυβέρνησης για τη ρύθμιση, έως και την απαγόρευση  της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από παιδιά κάτω των 15 ετών. Όπως μετέδωσε το Reuters, ανώτερη κυβερνητική πηγή τονίζει ότι η Ελλάδα είναι «πολύ κοντά» στην ανακοίνωση των μέτρων, χωρίς ωστόσο να υπάρχει ακόμη ακριβές χρονοδιάγραμμα.

Η συζήτηση έχει στρατηγικό χαρακτήρα, με τη ρητορική του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη να θέτει εξαρχής την ανάγκη αυστηρότερων ορίων για την προστασία των ανηλίκων από τον ψηφιακό εθισμό.

Σκληραίνει τη στάση της η κοινωνία – 8 στους 10 λένε «ναι»

Η κοινωνική συναίνεση δεν απουσιάζει. Σε δημοσκόπηση της Alco, το 80% των Ελλήνων υποστηρίζει την επιβολή περιορισμών ή ακόμη και την απαγόρευση της πρόσβασης στα social media για παιδιά κάτω των 15 ετών.

Τα ευρήματα λειτουργούν ως πολιτικό μήνυμα για την κυβέρνηση, η οποία επιχειρεί να μεταφέρει το βάρος από την ατομική ευθύνη των οικογενειών σε ένα συλλογικό ρυθμιστικό πλαίσιο.

Τι έχει κάνει ήδη η Ελλάδα

Μέσα στον τελευταίο χρόνο, η κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε πρωτοβουλίες που αναγνωρίζονται ως «προκρουστικές δοκιμές» των νέων κανόνων:

• Τη δημιουργία του KidsWallet, εφαρμογής επαλήθευσης ηλικίας.
• Την υπερψήφιση ελληνικής πρότασης για την ψηφιακή ηλικία ενηλικίωσης σε επίπεδο Ε.Ε.
• Την ενεργοποίηση της πλατφόρμας parco.gov.gr με πρακτικά εργαλεία για γονείς και κηδεμόνες.

Κυβερνητικές πηγές όμως ξεκαθαρίζουν ότι αυτά δεν επαρκούν χωρίς ευρύτερους κανόνες σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Τι ισχύει σε άλλες χώρες – Από τη ρύθμιση στην απαγόρευση

Η Ελλάδα δεν πρωτοτυπεί πλήρως. Μια σειρά χωρών έχουν ήδη προχωρήσει σε μέτρα που στοχεύουν στο ίδιο πρόβλημα,  τον ψηφιακό εθισμό και την ανεξέλεγκτη πρόσβαση παιδιών:

Αυστραλία

• Καθολική απαγόρευση χρήσης social media για ανηλίκους κάτω των 16 ετών.
• Απαγορεύεται η δημιουργία και διατήρηση λογαριασμών.

Η ευθύνη συμμόρφωσης βαραίνει τις πλατφόρμες, με πρόστιμα έως 50 εκατ. αυστραλιανά δολάρια.

Γαλλία

• Υποχρεωτική επαλήθευση ηλικίας και γονική συναίνεση για χρήστες κάτω των 15 ετών (από Ιούνιο 2023).
• Πρόστιμα έως 1% των παγκόσμιων εσόδων των εταιρειών.

Σε εξέλιξη συζητήσεις για ακόμη πιο αυστηρά μέτρα.

Ισπανία

• Αύξηση ορίου συγκατάθεσης από τα 14 στα 16 έτη.
• Αυστηρά μέτρα κατά deepfakes και loot boxes.

Πρόσφατη εξαγγελία για πλήρη απαγόρευση πρόσβασης κάτω των 16 ετώνκαι υποχρεωτική επαλήθευση ηλικίας.

Νορβηγία

Σχέδιο αύξησης του ορίου γονικής συναίνεσης από 13 στα 15 έτη, λόγω αυξημένης χρήσης παιδιών 11 ετών.

Ιταλία

Από το 2018 απαιτείται γονική συναίνεση για παιδιά κάτω των 14 ετών, αλλά χωρίς σαφές πλαίσιο κυρώσεων για τις πλατφόρμες.

Νότια Κορέα

Δεν απαγορεύει τα social media, αλλά από Μάρτιο 2026 εφαρμόζει καθολική απαγόρευση κινητών/ψηφιακών συσκευών στα σχολεία για την αντιμετώπιση του εθισμού.

Δανία

Σχεδιάζει απαγόρευση για παιδιά κάτω των 15 ετών, με εξαιρέσεις για 13–14 έτη κατόπιν γονικής αξιολόγησης.

Μαλαισία

Από 1η Ιανουαρίου 2026 ισχύει απαγόρευση κοινωνικών δικτύων για παιδιά κάτω των 16 ετών, με υποχρεωτική επαλήθευση ηλικίας.

Πακιστάν

Κατατέθηκε νομοσχέδιο για απαγόρευση social media σε ανηλίκους κάτω των 16 ετών και αυστηρούς ελέγχους ταυτότητας.

ΗΠΑ

Δεν υπάρχει ενιαία ομοσπονδιακή πολιτική. Το σκηνικό αποτελεί «μωσαϊκό» πολιτειακών νόμων: γονική συναίνεση, χρονικά όρια χρήσης, περιορισμοί στα σχολεία πολλά μέτρα εκκρεμούν σε δικαστικές διαμάχες.

Ευρωπαϊκή Ένωση

Ο GDPR επιτρέπει στα κράτη-μέλη να ορίζουν όριο ηλικίας άνω των 13 ετών.

Δεν προβλέπεται καθολική απαγόρευση, αλλά το Digital Services Act αυξάνει τον έλεγχο των πλατφορμών και έχει οδηγήσει σε πιλοτικές εφαρμογές επαλήθευσης ηλικίας σε αρκετές χώρες.

Γιατί οι κυβερνήσεις περνούν από τις συστάσεις στις απαγορεύσεις

Οι κυβερνήσεις δεν κινούνται τυχαία. Η μία χώρα μετά την άλλη οδηγείται σε περιορισμούς καθώς σωρεύονται επιστημονικά δεδομένα που συνδέουν την πρώιμη και ανεξέλεγκτη χρήση Social Media με άγχος, κατάθλιψη, διαταραχές ύπνου και εθισμό στην προσοχή, ειδικά σε παιδιά και εφήβους.

Οι αλγόριθμοι σχεδιάζονται για μέγιστο χρόνο παραμονής, όχι για ψυχική ισορροπία, ενώ η επαλήθευση ηλικίας παραμένει πρακτικά ανύπαρκτη. Το αποτέλεσμα είναι πολιτική πίεση. Όταν η αυτορρύθμιση των πλατφορμών αποτυγχάνει, τα κράτη περνούν από τις συστάσεις στις απαγορεύσεις.

Το μεγάλο στοίχημα: Ποιος ελέγχει;

Το κρίσιμο ερώτημα πλέον δεν είναι απλά «αν» θα τεθούν περιορισμοί, αλλά πώς θα εφαρμοστούν. Το κέντρο βάρους μετακινείται από την ατομική ευθύνη των γονιών στην ευθύνη των πλατφορμών και της πολιτείας.

Είναι μια νομική, τεχνολογική και κοινωνική πρόκληση ταυτόχρονα και μένει να φανεί αν οι ελληνικές ανακοινώσεις θα είναι ρηξικέλευθες ή συμβατικές.