Τα μουσεία της -ειδικά εκείνα τα πρώτα, που η ίδια δημιούργησε στο Λονδίνο- αποτελούν ατραξιόν για μικρούς και μεγάλους και κόβουν εκατομμύρια εισιτήρια κάθε χρόνο. Η δημιουργικότητα κι οι ιδέες της επηρέασαν ανθρώπους όπου γης-ακόμη και τους αδελφούς Βρέλλη που έστησαν το μοναδικό μουσείο κερίνων ομοιωμάτων στη χώρα μας.

Η περίφημη Μαντάμ Τισώ ανήκει στις γυναίκες που, σε καιρούς δύσκολους, όταν οι γυναίκες ήταν υποχρεωμένες να μεγαλώνουν χωρίς μόρφωση, χωρίς δικαιώματα, με περιορισμένο το πεδίο της εργασίας, κι η ίδια είχε χαρακτηριστεί φιλοβασιλική την εποχή που αυτό σήμαινε καρατόμηση, κατόρθωσε όχι μόνο να δημιουργήσει αλλά μέσα από το έργο της να κάνει το όνομά της συνώνυμο με την τέχνη της.


Η ζωή και το έργο της


Η Μαρί Γκρόσχολτζ, όπως ήταν το πραγματικό της όνομα, γεννήθηκε στην Αλσατία, συγκεκριμένα στο Στρασβούργο, την 1η Δεκεμβρίου του 1761, αλλά σχετικά νέα μετέβη στη Βέρνη, κι από κει στο Παρίσι, για να ζήσει με την οικογένεια του θείου της, φημισμένου κηροπλάστη της εποχής Φίλιππου Κέρτιους, ο οποίος αντιλήφθηκε το ταλέντο της και της έμαθε όλα τα μυστικά της τέχνης του. Το έργο της, πολύ σύντομα της άνοιξε τις πόρτες των Βερσαλλιών, όπου κλήθηκε να διδάξει καλές τέχνες και κηροπλαστική την πριγκίπισσα Ελισάβετ και κυρίες επί των Τιμών, μετά από μια έκθεση που πραγματοποίησε μαζί με το θείο της στο Παρίσι.










Όταν το 1789 ξέσπασε η Γαλλική Επανάσταση, η εύνοια της Αυλής τη μετέτρεψε σε βασική ύποπτη φιλοβασιλικών αισθημάτων -η ποινή γι αυτό το «αδίκημα» ήταν ο θάνατος. Πέρασε αρκετό καιρό ως βασιλική στις φυλακές, αλλά σώθηκε από το ταλέντο της.

Η δουλειά της ήταν γνωστή και στους πρωτεργάτες της Επανάστασης, κι έτσι, της ζητήθηκε και δέχθηκε, θέλοντας να επιβιώσει, να κατασκευάσει τις νεκρικές μάσκες των μεγάλων εποχής -ανάμεσά τους ο Λουδοβίκος 16ος κι η Μαρία Αντουανέτα, θαυμαστές, φίλοι και χορηγοί της ως τότε, στα καρατομημένα κεφάλια των οποίων εργάστηκε με ψυχραιμία.

Οικογενειακοί δεσμοί


Δούλευε πάντα υπό τις εντολές του θείου της ώσπου, όταν λίγα χρόνια αργότερα εκείνος εγκατέλειψε το μάταιο τούτο κόσμο, το 1994, ανακάλυψε, πως ο ίδιος τη θεωρούσε ικανή να αναλάβει την επιχείρησή του: ήταν η μοναδική κληρονόμος των δύο μουσείων που ο Φίλιππος είχε δημιουργήσει στο Παρίσι.

Παρά ταύτα, η κατάσταση στη μετεπαναστατική Γαλλία δεν ήταν καλή για τη Μαρί, που, εγκατέλειψε τον σύζυγό της (μηχανικό Φρανσουά Τυσώ -τον οποίο είχε παντρευτεί το 1795 και είχε αποκτήσει μαζί του δύο γιούς) και έφυγε για το Λονδίνο, μαζί με τα παιδιά της, το 1802. Με τη βοήθεια του ταλαντούχου πρωτότοκου γιού της, εργάστηκε στη βρετανική πρωτεύουσα για περισσότερα από 30 χρόνια, στήνοντας τη μόνιμη έκθεσή της στην οδό Μπέικερ. Είχε φέρει μαζί της από τη Γαλλία την προσωπική της συλλογή κερίνων ομοιωμάτων, που σύντομα μετέτρεψε την Μπέικερ Στριτ σε «δρόμο των τουριστών».

Η υστεροφημία


Πέθανε, πλήρης ημερών, τον Απρίλιο του 1851 στο Λονδίνο, έχοντας ταυτιστεί με την τέχνη της. Τα Μουσεία Μαντάμ Τισώ συνέχισαν, ωστόσο, να επεκτείνονται, συντηρώντας τη φήμη της διεθνώς. Σήμερα, από το Χονγκ Κονγκ ως το Άμστερνταμ κάθε μουσείο Κερίνων Ομοιωμάτων που θέλει να αποτελεί μέγιστη τουριστική ατραξιόν, φέρει την ονομασία «Μαντάμ Τισώ», διόλου τυχαία.

Στο δε μουσείο του Λονδίνου- που έχει φύγει εδώ και δεκαετίες από την «περιορισμένη» Μπέικερ Στριτ- μπορεί κανείς να θαυμάσει τη δουλειά της ίδιας της Μαντάμ: τα ομοιώματα του Βολταίρου, του σερ Γουώλτερ Σκοτ (συγγραφέα του «Ιβανόη») και του Βενιαμίν Φραγκλίνου που έχει κατασκευάσει εκτίθενται ακόμη σε άριστη κατάσταση.