Μεσογειακή διατροφή: Ασπίδα απέναντι στην άνοια σύμφωνα με νέα μελέτη

Η μεσογειακή διατροφή προσφέρει, σύμφωνα με νέα μελέτη στο περιοδικό Nature Medicine ουσιαστική προστασία απέναντι στην άνοια, ακόμη και σε άτομα που έχουν επιβαρυμένο γενετικό προφίλ. Ερευνητές παρακολούθησαν χιλιάδες ανθρώπους για περισσότερες από τρεις δεκαετίες και διαπίστωσαν πως η διατροφή δεν επηρεάζει μόνο την καρδιά, αλλά μπορεί να καθυστερήσει και την απώλεια μνήμης, περιορίζοντας τον κίνδυνο εκδήλωσης της νόσου Αλτσχάιμερ. 

Το γονίδιο που αυξάνει τον κίνδυνο

Οπως διαβάζουμε στο The Brighter Side News, ένα από τα πιο καθοριστικά γονίδια για το Αλτσχάιμερ, το οποίο αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα νόσησης, είναι το APOE4. Όσοι φέρουν δύο αντίγραφά του έχουν έως και δωδεκαπλάσια πιθανότητα εκδήλωσης της νόσου. Παρ’ όλα αυτά, η νέα έρευνα καταδεικνύει ότι η σωστή διατροφή μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης, ακόμη και σε αυτήν την ομάδα υψηλού κινδύνου. Η μεσογειακή διατροφή φαίνεται να δρα σε μοριακό επίπεδο, τροποποιώντας τον τρόπο που το σώμα μεταβολίζει τα λιπαρά και άλλα στοιχεία του αίματος.

Η μελέτη βασίστηκε σε δεδομένα από δύο μεγάλες μακροχρόνιες έρευνες υγείας στις ΗΠΑ, που περιλάμβαναν πάνω από 5.500 άνδρες και γυναίκες. Οι συμμετέχοντες παρείχαν δείγματα αίματος, γενετικά δεδομένα και συμπλήρωναν αναλυτικά ερωτηματολόγια για τη διατροφή τους. Ένα μέρος των γυναικών υποβλήθηκε επίσης σε επαναλαμβανόμενα τεστ μνήμης, ώστε να φανεί πώς εξελισσόταν η γνωστική τους λειτουργία. Αυτό το συνδυαστικό πλαίσιο επέτρεψε στους ερευνητές να εντοπίσουν τους μεταβολίτες, μικρά μόρια που συνδέουν τα γονίδια με τον τρόπο ζωής.

Οι επιστήμονες ταυτοποίησαν 57 μεταβολίτες που σχετίζονται με τον κίνδυνο άνοιας. Σε όσους έφεραν δύο αντίγραφα του APOE4, συγκεκριμένα λιπαρά συνδέθηκαν με αυξημένο κίνδυνο, ενώ άλλα, όπως ορισμένα γλυκερίδια, λειτουργούσαν προστατευτικά. Αυτά τα δεδομένα φανερώνουν ότι η αλληλεπίδραση γονιδίων και διατροφής μπορεί να αλλάξει δραστικά την πορεία προς την άνοια, ανοίγοντας τον δρόμο για νέες παρεμβάσεις.

Η διατροφή που αλλάζει τη χημεία του αίματος

Η μεσογειακή διατροφή ξεχώρισε για μία ακόμη φορά, καθώς μείωσε τον κίνδυνο άνοιας έως και 35% σε άτομα με το πιο επιβαρυμένο γενετικό υπόβαθρο. Σχεδόν το 40% αυτής της προστατευτικής δράσης εξηγήθηκε από τις αλλαγές που προκάλεσε στη χημεία του αίματος: μείωση βλαβερών λιπών, αύξηση καροτενοειδών και ενίσχυση ευεργετικών γλυκεριδίων. Αυτό δείχνει ότι οι διατροφικές επιλογές μπορούν να επηρεάσουν βαθιά τον μεταβολισμό και, κατ’ επέκταση, την υγεία του εγκεφάλου.

Οι ερευνητές διερεύνησαν επίσης αν η ανάλυση των μεταβολιτών μπορεί να βελτιώσει την πρόβλεψη του κινδύνου άνοιας όταν συνδυαστεί με γενετικά δεδομένα. Αν και η ακρίβεια αυξήθηκε μέτρια, τα αποτελέσματα προσφέρουν μια πρώτη εικόνα για το πώς θα μπορούσε να εφαρμοστεί η εξατομικευμένη διατροφή στο μέλλον. Χρησιμοποιώντας μεθόδους γενετικής ανάλυσης, εντόπισαν 19 μεταβολίτες που φαίνεται να έχουν άμεση επίδραση στη λειτουργία του εγκεφάλου.

Η προοπτική της διατροφής ακριβείας

Παρά τα ενθαρρυντικά ευρήματα, υπήρχαν περιορισμοί στο δείγμα των συμμετεχόντων, καθώς ήταν κυρίως λευκοί και υψηλά μορφωμένοι, που σημαίνει ότι τα αποτελέσματα ίσως δεν αντανακλούν όλες τις κοινωνικές ομάδες. Επίσης, η έρευνα είναι παρατηρητική, γεγονός που δεν επιτρέπει να αποδειχθεί με βεβαιότητα η αιτιώδης σχέση. Παρ’ όλα αυτά, η μελέτη ενισχύει την ιδέα ότι η διατροφή μπορεί να μετριάσει την επιρροή των γονιδίων. Στο μέλλον, οι γιατροί ενδέχεται να προσαρμόζουν τις συστάσεις τους με βάση το γενετικό και μεταβολικό προφίλ κάθε ατόμου, οδηγώντας σε μια νέα εποχή «διατροφής ακριβείας».