Ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ στο Ιράν: Τι σημαίνει και πώς μπορεί να εφαρμοστεί στο Ορμούζ

Ο ναυτικός αποκλεισμός αποτελεί στρατιωτική ενέργεια με στόχο την αποτροπή εισόδου ή εξόδου πλοίων από συγκεκριμένες περιοχές, όπως λιμάνια ή ακτογραμμές, που βρίσκονται υπό τον έλεγχο ενός αντιπάλου κράτους.

Στην προκειμένη περίπτωση, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν την έναρξη αποκλεισμού της θαλάσσιας κυκλοφορίας προς και από ιρανικά λιμάνια, σε μια κίνηση που κλιμακώνει περαιτέρω την ένταση με το Ιράν.

Πώς εφαρμόζεται στα Στενά του Ορμούζ

Το μέτρο τέθηκε σε εφαρμογή τη Δευτέρα, με τις αμερικανικές δυνάμεις να επιτηρούν την ευρύτερη περιοχή των Στενών του Ορμούζ, ενός από τα πιο κρίσιμα θαλάσσια περάσματα παγκοσμίως.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, ο αποκλεισμός καλύπτει όλη την ιρανική ακτογραμμή, συμπεριλαμβανομένων λιμανιών και πετρελαϊκών εγκαταστάσεων. Πλοία που επιχειρούν να εισέλθουν ή να εξέλθουν χωρίς άδεια ενδέχεται να αναχαιτιστούν, να εκτραπούν ή ακόμη και να κατασχεθούν, αναφέρει δημοσίευμα του BBC.

Ωστόσο, προβλέπονται εξαιρέσεις για ανθρωπιστικές αποστολές, όπως μεταφορά τροφίμων και φαρμάκων, υπό την προϋπόθεση ελέγχου.

Οι δηλώσεις Τραμπ και το παρασκήνιο

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η απόφαση ελήφθη μετά την αποτυχία διαπραγματεύσεων με το Ιράν, κατηγορώντας την Τεχεράνη ότι δεν εγκαταλείπει το πυρηνικό της πρόγραμμα.

Σε αναρτήσεις του, προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε εχθρική ενέργεια θα αντιμετωπιστεί σκληρά, ενώ τόνισε ότι στόχος είναι να μην επιτρέπεται στο Ιράν να ελέγχει ποια πλοία διέρχονται από την περιοχή.

Η αντίδραση της Τεχεράνης

Σε ιδιαίτερα οξείς τόνους τοποθετείται η Τεχεράνη απέναντι στις κινήσεις των ΗΠΑ, με Ιρανούς αξιωματούχους να απορρίπτουν τον σχεδιαζόμενο αποκλεισμό ως «προπαγάνδα χωρίς στρατιωτική βάση».

Ο Αλαεντίν Μπορουτζέρντι, μέλος της επιτροπής εξωτερικής πολιτικής και εθνικής ασφάλειας του Ιράν, υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν την επιχειρησιακή δυνατότητα να επιβάλουν πλήρη αποκλεισμό στην περιοχή.

Ο ίδιος προχώρησε και σε σαφή προειδοποίηση, δηλώνοντας ότι οποιοδήποτε αμερικανικό πολεμικό πλοίο επιχειρήσει να αποκλείσει ιρανικά λιμάνια «θα καταλήξει στον βυθό της θάλασσας».

Παράλληλα, το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν, μέσω του εκπροσώπου Εσμαΐλ Μπαγκαέι, τόνισε ότι μια τέτοια κίνηση θα συνιστούσε «πλήγμα στην παγκόσμια οικονομία».

Την ίδια ώρα, σύμφωνα με το CNN, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί είχε τηλεφωνικές επικοινωνίες με ομολόγους του από τη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ.

Στόχος των επαφών ήταν να αναδείξει, όπως ανέφερε, τους «κινδύνους των προκλητικών ενεργειών των ΗΠΑ» στην περιοχή.

Ο Αραγτσί υποστήριξε ότι η Τεχεράνη συμμετείχε «υπεύθυνα» στη διπλωματική διαδικασία, κατηγορώντας παράλληλα τις ΗΠΑ για «μαξιμαλιστικές απαιτήσεις» που οδήγησαν σε αδιέξοδο τις πρόσφατες συνομιλίες.

Όπως ανέφερε το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών, «η συνέχιση της απληστίας της αμερικανικής πλευράς στις διαπραγματεύσεις οδήγησε στην αποτυχία επίτευξης αποτελέσματος».

Γιατί είναι κρίσιμο το Ορμούζ

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν κομβικό σημείο για τη διεθνή ναυσιπλοΐα, καθώς από εκεί διέρχεται μεγάλο μέρος των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η γεωγραφική του θέση δίνει στο Ιράν σημαντική επιρροή, καθώς μπορεί να περιορίζει τη διέλευση πλοίων, επηρεάζοντας άμεσα τις τιμές ενέργειας.

Πιθανές συνέπειες και αντιδράσεις

Αναλυτές εκτιμούν ότι ο αποκλεισμός στοχεύει στην άσκηση πίεσης προς το Ιράν για την επίτευξη συμφωνίας, ωστόσο δεν είναι σαφές αν θα αποδώσει.

Την ίδια ώρα, υπάρχουν ανησυχίες ότι μια τέτοια κίνηση μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω άνοδο των τιμών πετρελαίου και να εντείνει την αστάθεια στην περιοχή.

Ορισμένοι αξιωματούχοι στις ΗΠΑ υποστηρίζουν ότι πρόκειται για μέσο πίεσης, ενώ άλλοι εκφράζουν επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητά του και τις πιθανές επιπτώσεις.