Οπλίζει το «εμπορικό μπαζούκα» η ΕΕ: Θετική στάση από Παρίσι και Βερολίνο, κρίσιμος ο ρόλος Μελόνι
Στην ατζέντα της Συνόδου Κορυφής το ενδεχόμενο η ΕΕ να επιστρατεύσει το μεγάλο της «όπλο» για να απαντήσει στους οικονομικούς εκβιασμούς του Τραμπ.
Κοντά σε δύσκολες αποφάσεις βρίσκεται η ΕΕ, ετοιμάζοντας σκληρή απάντηση στους δασμούς που απειλεί να επιβάλλει ο Ντόναλντ Τραμπ στις ευρωπαϊκές χώρες οι οποίες έστειλαν στρατεύματα στη Γροιλανδία.
Γερμανία και Γαλλία πιέζουν για την ενεργοποίηση του λεγόμενου «εμπορικού μπαζούκα» των Βρυξελλών, του πανίσχυρου Anti-Coercion Instrument (ACI), ενός μηχανισμού που δίνει σημαντικές θεσμικές δυνατότητες στις χώρες της ΕΕ ώστε να αντιμετωπίζουν οικονομικούς εκβιασμούς.
Η έκτακτη σύνοδος κορυφής της ΕΕ που θα γίνει στις Βρυξέλλες την ερχόμενη Πέμπτη 22 Ιανουαρίου, αναμένεται να αποτυπώσει το πόσο πιθανή είναι η άμεση ενεργοποίηση ενός τέτοιοι οικονομικού υπερ-όπλου.
Όπως αναφέρει το Politico, επικαλούμενο διπλωματικές πηγές, η Γερμανία συντάσσεται πλέον με τη Γαλλία ζητώντας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει την ενεργοποίηση του ACI, ενόψει της έκτακτης συνόδου κορυφής.
Σε αυστηρούς τόνους κινήθηκε η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, μετά τις απειλές Τραμπ για τους δασμούς, προειδοποιώντας ότι ενδεχόμενη κλιμάκωση των εντάσεων μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών για τη Γροιλανδία «θα ενθάρρυνε μόνο τους αντιπάλους μας».
Η Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν, μιλώντας στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο τόνισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση «συμφωνεί με τους Αμερικανούς φίλους της» ως προς τη σημασία της ασφάλειας στην Αρκτική και ότι η συνεργασία αυτή υλοποιείται ήδη στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ.
Το Anti-Coercion Instrument θεωρείται ένα από τα ισχυρότερα μέσα πίεσης της Ε.Ε., καθώς επιτρέπει την επιβολή δασμών, τον περιορισμό εξαγωγών στρατηγικών προϊόντων ή ακόμη και τον αποκλεισμό αμερικανικών εταιρειών από δημόσιους διαγωνισμούς.
Η χρήση του, ωστόσο, προϋποθέτει τη στήριξη τουλάχιστον 15 κρατών-μελών στο Συμβούλιο της ΕΕ και εκτιμάται ότι θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στην ευρωπαϊκή οικονομία.
«Όλα τα εργαλεία στο τραπέζι»
Η μεταστροφή του Βερολίνου φέρνει την ΕΕ πιο κοντά σε μια σκληρή γραμμή απέναντι στην Ουάσιγκτον, καθώς η κλιμακούμενη ρητορική του Αμερικανού προέδρου για τη Γροιλανδία έχει οδηγήσει βασικές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες στο συμπέρασμα ότι η Ένωση οφείλει να προετοιμαστεί για όλα τα ενδεχόμενα. «Η αποφασιστικότητα υπάρχει εδώ και λίγες ημέρες», σημείωσε ευρωπαίος διπλωμάτης, υπογραμμίζοντας ότι διαμορφώνεται ευρεία συναίνεση πως «όλα τα εργαλεία πρέπει να βρίσκονται στο τραπέζι».
Καθοριστικό ρόλο στις αποφάσεις που θα ζητήσουν οι κυβερνήσεις από την Κομισιόν αναμένεται να παίξει η ομιλία του Ντόναλντ Τραμπ στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός σήμερα Τετάρτη (21/1).
Παρά τις προσπάθειες Ευρωπαίων ηγετών να συναντηθούν μαζί του στο περιθώριο του φόρουμ, ώστε να τον αποτρέψουν από την επιβολή δασμών, στις Βρυξέλλες προετοιμάζονται για το σενάριο υλοποίησης των απειλών του.
Το περασμένο Σάββατο, ο Τραμπ ανακοίνωσε την πρόθεσή του να επιβάλει δασμούς 10% σε συμμάχους του ΝΑΤΟ που αντιτάχθηκαν στις κινήσεις του για τη Γροιλανδία, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Γερμανία, η Δανία, η Ολλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νορβηγία, η Σουηδία και η Φινλανδία. Στη συνέχεια, κλιμάκωσε περαιτέρω, απειλώντας με δασμούς 200% στο γαλλικό κρασί και τη σαμπάνια.
Δασμοί 93 δισ. ως πρώτο χτύπημα
Πέρα από το ACI, οι Ευρωπαίοι ηγέτες εξετάζουν και την ενεργοποίηση ενός ήδη επεξεργασμένου πακέτου αντιποίνων, το οποίο προβλέπει δασμούς σε αμερικανικές εξαγωγές συνολικής αξίας 93 δισ. ευρώ.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, δεν αποκλείεται να επιβληθούν πρώτα αυτοί οι δασμοί, ενώ παράλληλα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα ξεκινήσει τη πιο σύνθετη και χρονοβόρα διαδικασία για την ενεργοποίηση του ACI.
Η σύγκλιση Γαλλίας και Βρετανίας αποτυπώνει τη μεταβαλλόμενη ισορροπία εντός της ΕΕ. «Υπάρχει σύγκλιση με τους Γερμανούς, μια αφύπνιση ότι πρέπει να σταματήσουμε να είμαστε αφελείς», ανέφερε Γάλλος ανώτερος αξιωματούχος, σημειώνοντας ότι ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, στηρίζει εδώ και καιρό τη χρήση του «εμπορικού μπαζούκα». Αντίθετα, άλλες χώρες εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές, λόγω του κινδύνου περαιτέρω αντιποίνων από τον Τραμπ και του κόστους για τις ευρωπαϊκές οικονομίες.
Στο Βερολίνο, ωστόσο, φαίνεται να κερδίζει έδαφος η άποψη ότι μόνο μια ισχυρή απάντηση μπορεί να αποτρέψει έναν γενικευμένο εμπορικό πόλεμο με τις ΗΠΑ. «Έχουμε στη διάθεσή μας μια σειρά εργαλείων και συμφωνούμε ότι δεν θέλουμε να τα χρησιμοποιήσουμε. Αν όμως χρειαστεί, θα τα χρησιμοποιήσουμε», δήλωσε τη Δευτέρα (19/1) ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς.
Κρίσιμη η στάση της Ιταλίας
Διπλωμάτες εκτιμούν ότι κρίσιμη θα είναι και η στάση της Ιταλίας και της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι, η οποία φαίνεται να διατηρεί πιο καλές σχέσεις με τον Τραμπ. Αν και η Ρώμη προς το παρόν προκρίνει την αποκλιμάκωση μέσω διαλόγου, η σύμπλευση Γαλλίας και Γερμανίας αυξάνει την πίεση τόσο προς την Ιταλία όσο και προς την Πολωνία να ευθυγραμμιστούν με την υπόλοιπη ΕΕ.
Σημαντικό ρόλο στη στάση του Βερολίνου φαίνεται να παίζει και η βιομηχανία. Ο πρόεδρος της ένωσης Γερμανών κατασκευαστών μηχανημάτων VDMA, Μπέρτραμ Κάουλατ, κάλεσε τις Βρυξέλλες να εξετάσουν σοβαρά την ενεργοποίηση του Anti-Coercion Instrument, παρά το γεγονός ότι, όπως ανέφερε, η ευρωπαϊκή βιομηχανία έχει ήδη πληγεί δυσανάλογα από τους αμερικανικούς δασμούς.
