Τι είναι η ασθένεια ALS που έπασχε ο Παρασκευάς Άντζας

Σε βαρύ πένθος έχει βυθιστεί το ελληνικό ποδόσφαιρο και συνολικά ο αθλητισμός της χώρας, μετά την είδηση πως έφυγε από τη ζωή ο Παρασκευάς Άντζας, σε ηλικία 49 ετών το πρωί της Δευτέρας (25/5).

Ο παλαίμαχος διεθνής ποδοσφαιριστής νοσηλευόταν τις τελευταίες ημέρες στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του νοσοκομείου Δράμας, δίνοντας μάχη για τη ζωή του.

Τα τελευταία χρόνια ο Παρασκευάς Άντζας «πάλευε» με την ALS, Αμυοτροφική Πλευρική Σκλήρυνση (πλαγία αμυοτροφική σκλήρυνση ή νόσος του κινητικού νευρώνα), μια σοβαρή νευροεκφυλιστική πάθηση που φέρεται να τον είχε επηρεάσει σημαντικά στην καθημερινότητά του και τον είχε οδηγήσει σε αναπηρικό αμαξίδιο.

Η ALS είναι η ίδια νόσος από την οποία έπασχε και ο Στίβεν Χόκινγκ, ενώ χαρακτηρίζεται από προοδευτική εκφύλιση των κινητικών νευρώνων, με αποτέλεσμα την απώλεια της κινητικότητας των μυών.

Τι είναι το ALS

Η Αμυοτροφική Πλευρική Σκλήρυνση, γνωστή διεθνώς ως ALS, αποτελεί μία σοβαρή νευροεκφυλιστική νόσο που προσβάλλει τους κινητικούς νευρώνες, δηλαδή τα νευρικά κύτταρα που είναι υπεύθυνα για τον έλεγχο των εκούσιων κινήσεων του σώματος, όπως το περπάτημα, η ομιλία, η κατάποση και η αναπνοή.

Καθώς οι κινητικοί νευρώνες σταδιακά εκφυλίζονται και παύουν να λειτουργούν, ο εγκέφαλος χάνει την ικανότητα να στέλνει σήματα στους μύες. Ως αποτέλεσμα, οι μύες αποδυναμώνονται, ατροφούν και με την πάροδο του χρόνου το άτομο δυσκολεύεται ολοένα και περισσότερο να κινηθεί ή να εκτελέσει ακόμη και απλές καθημερινές δραστηριότητες.

Στα προχωρημένα στάδια της νόσου, πολλοί ασθενείς οδηγούνται σε παράλυση, ενώ συχνά καθίσταται απαραίτητη η μηχανική αναπνευστική υποστήριξη προκειμένου να διατηρηθούν στη ζωή.

Τα πρώτα σημάδια της ALS

Η μυϊκή αδυναμία αποτελεί το συχνότερο πρώιμο σύμπτωμα της νόσου και εμφανίζεται περίπου στο 60% των ανθρώπων που διαγιγνώσκονται με ALS.

Τα αρχικά συμπτώματα μπορεί να διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο, ωστόσο συνήθως περιλαμβάνουν:

• δυσκολία στο περπάτημα και συχνά παραπατήματα,
• αδυναμία στα πόδια και στους αστραγάλους,
• αδυναμία ή αδεξιότητα στα χέρια,
• δυσκολία διατήρησης όρθιας στάσης του σώματος,
• μυϊκές κράμπες και συσπάσεις, ιδιαίτερα σε χέρια, ώμους, γλώσσα και πόδια,
• προβλήματα στην ομιλία,
• δυσκολία στην κατάποση,
• ανεξέλεγκτα επεισόδια γέλιου ή κλάματος.

Η νόσος συνήθως ξεκινά από τα άκρα και σταδιακά επεκτείνεται σε περισσότερα σημεία του σώματος, επηρεάζοντας κρίσιμες λειτουργίες όπως η μάσηση, η κατάποση, η ομιλία και τελικά η αναπνοή.

Όταν προσβληθούν οι αναπνευστικοί μύες, ο ασθενής χρειάζεται αναπνευστική υποστήριξη, ενώ η αναπνευστική ανεπάρκεια αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες θανάτου στις περιπτώσεις ALS.

Τι δεν επηρεάζει η νόσος

Παρά τη σοβαρότητα της ασθένειας, η ALS δεν επηρεάζει άμεσα τη γνωστική λειτουργία, ούτε τις αισθητήριες λειτουργίες ή τον έλεγχο του εντέρου, καθώς προσβάλλει κυρίως τους κινητικούς νευρώνες.

Αυτό σημαίνει ότι οι περισσότεροι ασθενείς διατηρούν την πνευματική τους διαύγεια και μπορούν να επικοινωνούν και να αλληλεπιδρούν φυσιολογικά με το οικογενειακό και κοινωνικό τους περιβάλλον.

Ποιοι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο

Ηλικία

Η ALS εμφανίζεται συχνότερα σε ανθρώπους ηλικίας μεταξύ 40 και 60 ετών, αν και υπάρχουν περιπτώσεις εμφάνισης ακόμη και σε άτομα ηλικίας άνω των 20 ετών.

Φύλο

Οι άνδρες παρουσιάζουν περίπου 20% μεγαλύτερη πιθανότητα να αναπτύξουν τη νόσο σε σύγκριση με τις γυναίκες, διαφορά που τείνει να εξισώνεται μετά την ηλικία των 70 ετών.

Κληρονομικότητα

Περίπου το 5% έως 10% των περιστατικών σχετίζονται με οικογενειακό ιστορικό ALS. Στις περιπτώσεις αυτές, υπάρχει σημαντική πιθανότητα μετάδοσης του σχετικού γονιδίου στις επόμενες γενιές.

Ωστόσο, στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων, περίπου 90% έως 95%, τα ακριβή αίτια εμφάνισης της νόσου παραμένουν άγνωστα.