Η φύση λειτουργεί σαν «αντικαταθλιπτικό», σύμφωνα με νέα μελέτη

Μια νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Journal of Positive Psychology δείχνει ότι μια απλή βόλτα στη φύση μπορεί να αλλάξει την ψυχολογία μας για ολόκληρη την ημέρα. Οι συμμετέχοντες δήλωσαν ότι ένιωθαν πιο ευτυχισμένοι όταν είχαν περάσει χρόνο σε φυσικά περιβάλλοντα — είτε σε πάρκα και δάση είτε κοντά σε νερά, όπως λίμνες και ποτάμια. Το εντυπωσιακό είναι ότι το αποτέλεσμα αυτό φάνηκε το ίδιο τόσο σε ανθρώπους χωρίς ψυχικά προβλήματα όσο και σε άτομα που αντιμετωπίζουν άγχος ή κατάθλιψη.

Όπως διαβάζουμε στο PsyPost προηγούμενες μελέτες είχαν ήδη δείξει ότι το φυσικό περιβάλλον μειώνει το στρες και ενισχύει τα θετικά συναισθήματα. Όμως το ερώτημα παρέμενε: η επίδραση αυτή κρατά μόνο τη στιγμή της βόλτας ή συνεχίζεται και μετά; Και επηρεάζει με τον ίδιο τρόπο όσους πάσχουν από ψυχικές διαταραχές; Οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Βιέννης εξέτασαν σε στοιχεία από 2.140 ενήλικες στην Αυστρία, οι οποίοι ρωτήθηκαν τον Οκτώβριο του 2020 για το πώς ένιωθαν την προηγούμενη μέρα. Οι συμμετέχοντες ανέφεραν αν είχαν επισκεφθεί κάποιο από 29 είδη φυσικών τοπίων, καθώς και πόσο χαρούμενοι ή αγχωμένοι αισθάνονταν. Παράλληλα, κατέγραψαν αν λάμβαναν φαρμακευτική αγωγή για άγχος ή κατάθλιψη.

Η φύση ως σύμμαχος στην ψυχική υγεία

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι άνθρωποι που πέρασαν χρόνο σε φυσικό περιβάλλον, πράσινο ή υδάτινο, δήλωσαν πιο ευτυχισμένοι συνολικά μέσα στην ημέρα. Το εύρημα παρέμεινε σταθερό ακόμη κι όταν οι επιστήμονες συνυπολόγισαν άλλους παράγοντες, όπως την ηλικία, το φύλο, την οικογενειακή κατάσταση ή το αν ήταν καθημερινή ή Σαββατοκύριακο. Αξίζει να σημειωθεί ότι το θετικό αποτέλεσμα ίσχυε και για όσους αντιμετώπιζαν ψυχικές δυσκολίες.

Ο καθηγητής Γουάιτ εξηγεί ότι τα φυσικά τοπία φαίνεται να αφήνουν ένα «συναισθηματικό αποτύπωμα» που διαρκεί, επηρεάζοντας τη διάθεση για ώρες μετά την επίσκεψη. Με άλλα λόγια, η ηρεμία που νιώθουμε κοντά στη φύση φαίνεται να μας συνοδεύει και όταν επιστρέφουμε στην καθημερινότητα της πόλης.

Πράσινοι και μπλε χώροι: διαφορετικά τοπία, κοινό όφελος

Υπήρξε όμως ένα ενδιαφέρον εύρημα σχετικά με το άγχος. Αν και γενικά η επαφή με τη φύση δεν συνδέθηκε με λιγότερο άγχος, οι ερευνητές παρατήρησαν κάτι διαφορετικό στα άτομα με ψυχικές διαταραχές: όσοι επισκέφθηκαν υδάτινα τοπία, όπως λίμνες ή ποτάμια, ανέφεραν ελαφρώς αυξημένο άγχος. Οι ειδικοί θεωρούν ότι αυτό δεν σημαίνει πως η φύση προκαλεί άγχος· πιθανόν οι άνθρωποι αυτοί να επέλεξαν τα μπλε τοπία ακριβώς για να διαχειριστούν μια ήδη φορτισμένη ψυχολογική κατάσταση. Με άλλα λόγια, μπορεί να πρόκειται για μια μορφή αυτορρύθμισης των συναισθημάτων.

Παρά τις ενδείξεις, η μελέτη έχει και περιορισμούς. Οι ερευνητές βασίστηκαν σε αυτοαναφορές για μία μόνο ημέρα, γεγονός που δυσκολεύει τη σαφή απόδειξη αιτιώδους σχέσης. Δεν είναι δηλαδή βέβαιο αν η φύση προκαλεί τη χαρά ή αν οι πιο χαρούμενοι άνθρωποι τείνουν να πηγαίνουν συχνότερα στη φύση. Ωστόσο, η συνέπεια των αποτελεσμάτων δίνει ισχυρές ενδείξεις ότι η επαφή με φυσικά τοπία συμβάλλει στη βελτίωση της ψυχολογικής ευεξίας.