Το 1982, τις πρώτες μέρες του Πολέμου του Λιβάνου, ένα ισραηλινό τανκ με πλήρωμα τεσσάρων εικοσάχρονων φαντάρων αναλαμβάνει μια επικίνδυνη αποστολή: να ελέγξει και να ‘αποτελειώσει’ μια πόλη που βομβαρδίστηκε από την αεροπορία.
ΚΡΙΤΙΚΗ – ΣΠΥΡΟΣ ΘΩΜΟΠΟΥΛΟΣ
Ένα χρόνο μετά το αριστουργηματικό «Βαλς Με Τον Μπασίρ» του Ari Folman, μια άλλη ισραηλινή ταινία, ο «Λίβανος» του Samuel Maoz, συγκλονίζει και μαζεύει βραβεία και διακρίσεις (ανάμεσά τους και ο Χρυσός Λέοντας της τελευταίας Βενετίας), αναφερόμενη στον ίδιο πόλεμο. Κοινό τους γνώρισμα, το γεγονός ότι και οι δυο σκηνοθέτες είχαν λάβει μέρος στις πολεμικές συρράξεις που είχαν συνταράξει τον κόσμο. Μόνο που, αντίθετα με το animated ντοκιμαντέρ του Folman, η μνήμη του οποίου είχε απωθήσει όσα του είχαν συμβεί, η ταινία του Maoz επιχειρεί μια πιο ρεαλιστική προσέγγιση.
Ο σκηνοθέτης του «Λιβάνου» ποτέ δεν ξέχασε τον παραλυτικό φόβο που βίωσε όσο ήταν στο μέτωπο και ποτέ δεν ξεπέρασε το ότι τράβηξε τη σκανδάλη και σκότωσε. Αυτά τα δύο στοιχεία αποτέλεσαν και τη μαγιά για την ταινία του. Το σκηνικό του δράματος είναι το περιοριστικό, σκληρό, κλειστοφοβικό εσωτερικό του τανκ, μέσα από το οποίο (με εξαίρεση δύο σκηνές) παρακολουθούμε όσα γίνονται. Με το μότο «Ο Άνθρωπος είναι Ατσάλι, το Τανκ είναι μόνο Σίδερο» γραμμένο στο εσωτερικό του άρματος να τους συντροφεύει, οι τέσσερεις φαντάροι βγαλμένοι απευθείας από τη βασική εκπαίδευση, ξεκινούν την αποστολή τους αποκλεισμένοι μέσα στο εκκωφαντικό μεταλλικό φέρετρό τους. Μοναδική τους επικοινωνία με τον εξωτερικό κόσμο οι παραμορφωμένοι ήχοι που φτάνουν στ’ αυτιά τους, ο ασύρματος και η διόπτρα, η οποία, σαν άλλη κάμερα, παρατηρεί, ζουμάρει, κρίνει.
Για τον Maoz, οι προσωπικές ιστορίες όσων βρίσκονται μέσα ή έξω από το τανκ δεν έχουν και τόση σημασία. Γι’ αυτόν μετρά μόνο ένα πράγμα: τέσσερα παιδιά που χειρίζονται μια μηχανή θανάτου σ’ έναν πόλεμο που δεν πολυκαταλαβαίνουν. Στήνει με μαεστρία τις ατμοσφαιρικές σκηνές μέσα στο άρμα, επιλέγει με προσοχή όσα ‘βλέπει’ η διόπτρα και κρατά σοφά την σφιχτή αφήγησή του απογυμνωμένη από περιττές πληροφορίες (στο πνεύμα του εξίσου καθηλωτικού «Das Boot» του Wolfgang Petersen από το 1981), επιτυγχάνοντας έτσι το θαρραλέο άλμα από το ειδικό στο γενικό. Η ίδια ιστορία θα μπορούσε ν’ αναφέρεται στο Βιετνάμ, στο Ιράκ ή σε όποιον άλλο πόλεμο έχει αναγκάσει άνθρωπο να σκοτώσει άνθρωπο κατευθυνόμενος κυρίως από το φόβο. Πόσο μάλλον όταν έχουμε να κάνουμε με παιδιά είκοσι χρονών, όσο ακριβώς ήταν και ο Maoz τότε.
Σκηνοθεσία: Samuel Maoz
Παίζουν: Reymond Amsalem, Ashraf Barhom, Oshri Cohen, Yoav Donat













