Πάντα ήθελα να δω τις στέγες της Λισαβόνας από ψηλά. Οχι, πάλι, από το πρίσμα της κινηματογραφικής κάμερας, αλλά με τα χέρια να ακουμπούν στις πολεμίστρες του μεσαιωνικού κάστρου. Η κάμερα, άλλωστε, αδικεί τη Λισαβόνα. Σας δείχνει μόνο τις στέγες της παλιάς πόλης και το τραμ να σκαρφαλώνει αφήνοντας πίσω του τα νερά του Τάγου που κυλούν για να συναντήσουν τον Ατλαντικό.
Η Λισαβόνα θα καταφέρει να σας γοητεύσει και να σας κουράσει. Θα χαθείτε στα δρομάκια του κέντρου ακόμα και αν δεν έχετε αντίστοιχη διάθεση-θα φταίει η άθλια οδική σήμανση που επιτρέπει και στην Ελλάδα να διεκδικεί υπεροπτικές συγκρίσεις με την Πορτογαλία… Ωστόσο στην Πορτογαλία θα αισθανθείτε άνετα και μέσα στο μικρό χάος της οδικής σήμανσης. Τουλάχιστον εκεί μπορείτε να το διασχίσετε μέσα από αξιοπρεπείς αυτοκινητοδρόμους.
Η Πορτογαλία μοιάζει με την Ελλάδα. Είναι φτωχότερη χώρα, οι τιμές είναι λίγο χαμηλότερες από την Ελλάδα. Οι δύο λαοί θα μπορούσαν να αναπτύξουν κοινούς κώδικες επικοινωνίας αλλά, τελικά, είμαστε μακριά ο ένας από τον άλλον.
Λίγα λόγια για την ιστορία της…
Ασφαλώς η Πορτογαλία δεν είναι μεσογειακή χώρα. Αντλεί ερείσματα και ιστορία από τον Ατλαντικό και τις εξερευνήσεις της, μία αποικιοκρατική δύναμη που ξέπεσε, αλλά γέννησε ένα ενδιαφέρον πληθυσμιακό μίγμα από Ευρωπαϊους, Αφρικανούς και Νοτιοαμερικανούς. Δεν είναι όμορφος λαός, ο Λουίς Φίγκο είναι, πράγματι, ο ομορφότερος Πορτογάλος που μπορείτε να δείτε. Αν το καλοσκεφτείτε, στην Ελλάδα δεν γνωρίζουμε πολλά για την Πορτογαλία.
Οι γνώστες της σύγχρονης ιστορίας θα θυμούνται τον Σάλαζαρ και την επανάσταση των γαριφάλων. Αν παρακολουθείτε τα λογοτεχνικά, θα έχετε διαβάσει έργα του νομπελίστα Σαμαράγκου. Οι φίλοι του ποδοσφαίρου θα γνωρίζουν πολλά περισσότερα: η Πορτογαλία είναι η χώρα του Εουσέμπιο, του Φίγκο, της Μπενφίκα και της Πόρτο.
Ο μύθος που προτιμούν οι Πορτογάλοι διηγείται πως η πόλη ιδρύθηκε από τον Οδυσσέα. Μέχρι το 10ο αιώνα βίωσε τις κατακτήσεις των Αράβων, αλλά αργότερα άρχισε να εγείρει και η ίδια αποικιοκρατικές βλέψεις. Ο Βάσκο ντα Γκάμα και οι άλλοι μεγάλοι εξερευνητές άνοιξαν εμπορικούς δρόμους και ενίσχυσαν τη συγκρότηση ενός ισχυρού βασιλείου.
Η Λισαβόνα αναπτύχθηκε στις εκβολές του Τάγου με το βλέμμα στραμμένο προς τον ωκεανό. Στα τέλη του 18ου αιώνα ένας τρομερός σεισμός έπληξε τη Λισαβόνα και, όπως περιγράφουν, οι ταξιδιωτικοί οδηγοί, προκάλεσε τεράστιες ζημιές στο ιστορικό κέντρο της πόλης. Η ανοικοδόμηση έγινε στα ίδια πρότυπα και από τότε δεν έχουν αλλάξει και πολλά, μόνο τα καλντερίμια στρώθηκαν με τις γραμμές των παλαιών τραμ που ακόμα επιμένουν να ανηφορίζουν στους επτά λόφους που αποτελούν την πόλη.
Το κέντρο της πόλης
Ευτυχώς για τον περιηγητή, η Λισαβόνα είναι μικρή, τα πάντα βρίσκονται στο ιστορικό κέντρο. Αν διαθέτετε γερά πόδια και μεγάλη αντοχή μπορείτε να γυρίσετε στα στενά με τα πόδια.
Ωστόσο διαθέτετε ως ισχυρή εναλλακτική επιλογή το τραμ. Το κέντρο της πόλης χωρίζεται, ουσιαστικά σε τρεις γειτονιές.
Στη Mπαξία βρίσκεται η καρδιά της οικονομικής ζωής. Μπορείτε να κάνετε βόλτα στην αγορά της πόλης όπου σίγουρα θα βρείτε συμφέρουσες τις τιμές σε όλα τα είδη, ενώ δοκιμάστε να ανεβείτε στο …ασανσέρ που έχει ηλικία εκατό ετών, είναι υπαίθριο και σας ανεβάζει στο ύψος του λόφου που βρίσκεται από πάνω σας. Εκεί θα σας πλησιάσουν και πωλητές χασίς που θα σας επιδείξουν τις πλάκες από το Μαρόκο, αλλά και χρυσά κοσμήματα για τα οποία σας εγγυώνται πως τα έκλεψαν από καλό σπίτι…
Η Αλφάμα είναι η παραδοσιακή γειτονιά. Βρίσκεται κάτω από το κάστρο (το οποίο σας προσφέρει εντυπωσιακή θέα της πόλης) και από τον καθεδρικό ναό. Θα την επισκεφτείτε βράδυ και θα χαθείτε στα μικρά στενά με τις αυλές, όπου έχουν στηθεί οικογενειακές …ταβέρνες. Δεν χρειάζονται πολλά: αν το σπίτι της οικογένειας διαθέτει μεγάλη αυλή ή καλή πρόσβαση στο καλντερίμι, οι νοικοκυρές στήνουν ψησταριές και τραπέζια.
Λένε πως στην Πορτογαλία μαγειρεύουν βακαλάο με 365 διαφορετικούς τρόπους. Δοκιμάστε μόνο αν αντέχετε το αλάτι ή έχετε δίπλα σας ένα βαρέλι με μπύρα.
Ωστόσο θα απολαύσετε τις μυρωδιές από τη θράκα, τη σανγκριά και το πρόχειρο που ταυτίζεται με το αυθεντικό. Δεν αποκλείεται να ακούσετε και φάντος, τα λυπημένα τραγούδια της Λισαβόνας, αλλά το πιθανότερο είναι να ακούτε μουσική από κασέτα. Φάντος από ζωντανές φωνές θα ακούσετε στην άλλη γειτονιά του κέντρου, το Μπάϊρο Αλτο, την περιοχή όπου προτιμούν οι ντόπιοι για να διασκεδάζουν.
Γραφικά στενά και εκεί, εστιατόρια για όλες τις τσέπες και ροκ μπαρ. Θα φάτε θαλασσινά με ντόπιο κρασί, η γεύση θα σας δικαιώσει. Η Λισαβόνα κοιμάται νωρίς και αν δεν κατεβείτε στα κλαμπ που λειτουργούν στα ντοκ του ποταμού, μάλλον θα πρέπει να την ακολουθήσετε. Αλλωστε το πρωί μπορείτε να επισκεφθείτε το μουσείο των εξερευνήσεων ή το θεαματικό ενυδρείο που βρίσκεται δίπλα στις εγκαταστάσεις της EXPO' 98.
Πρόκειται για μία θεαματική αρχιτεκτονική και οικιστική παρέμβαση που έδωσε, τελικά, στη Λισαβόνα ένα θαυμάσιο εμπορικό κέντρο και σύγχρονους χώρους αναψυχής. Μην αντισταθείτε στον πειρασμό, αν διαθέτετε αυτοκίνητο, διασχίσετε την εντυπωσιακή γέφυρα Βάσκο ντα Γκάμα, τη μεγαλύτερη της Ευρώπης, μία από τις μεγαλύτερες του κόσμου.
Και αν το αυτοκίνητο είναι στις επιλογές σας, αναλάβετε την ευθύνη και μπείτε στα στενά της Μπενφίκα, σε ένα ιδιόρρυθμο γκέτο βραζιλιάνων και αφρικανών. Η ευθύνη είναι δική σας. Στη διάρκεια της μέρας ίσως οδηγήσετε παραλιακά μέχρι το Εστορίλ, την ξεπεσμένη πορτογαλική Ριβιέρα. Επαύλεις στέκουν ερημικές, χωρίς την αίγλη του παρελθόντος, καλύφθηκαν από το τσιμέντο και από τη μαζικότητα των αστών που σπεύδουν στο κοντινότερο παραθαλάσσιο προάστιο.
Αγνοήστε επιδεικτικά τις προσκλήσεις, τα φυλλάδια και τις πινακίδες που θα σας καλούν να παρακολουθήσετε ταυρομαχίες. Εκτός και αν έχετε σίγουρη πληροφορία πως εκείνη τη μέρα θα νικήσει ο ταύρος.














