Ο Ελύτης είχε δηλώσει επανειλημμένα πως αν δεν αφιερώνονταν στην ποίηση, θα διάλεγε να γίνει καλλιτέχνης. Πράγματι, παράλληλα με τη δραστηριότητά του ως ποιητής και δοκιμιογράφος, εξίσου σημαντική υπήρξε η εικονοπλαστική του δημιουργία και η μελέτη του ποιητικού έργου δεν υφίσταται δίχως τη συμπληρωματική εξέταση της τέχνης του.


Οι επιρροές υπήρξαν πολλές. Η γνωριμία του στο Παρίσι με τους Leger, Chagall, Giacometti, και ιδιαίτερα τον Picasso και τον Matisse ήταν αποφασιστική. Συχνά ο Ελύτης «ζωγραφίζει» τα ποιήματά του με τα αστραφτερά χρώματα του Matisse ή οργανώνει το υλικό του ακολουθώντας την κυβιστική τεχνική του Picasso. Στην Ελλάδα, εξίσου σημαντική υπήρξε η φιλία του με τους Γκίκα και Τσαρούχη, καθώς και η ζωγραφική του Θεόφιλου η οποία αποτέλεσε και αντικείμενο μελέτης στο δοκίμιο «Ο Ζωγράφος Θεόφιλος» (1973).


Ο ζωγράφος Ελύτης άντλησε τα θέματά του από το νεοϊμπρεσσιονισμό και κυρίως, φυσικά, από τον υπερρεαλισμό. Τα κολάζ του, όπως και η ποίησή του, συγκεντρώνουν και αντιπαραθέτουν στοιχεία ποικίλα και συχνά αντίθετα. Ο ίδιος τα θεωρούσε ως μιαν άλλη έκφραση του λυρικού του λόγου και τα ονόμαζε «συνεικόνες». Γι’ αυτό το λόγο άλλωστε συμπεριλαμβάνονται, ως εικονογραφήσεις και επεξηγήσεις κατά κάποιο τρόπο, σε πάρα πολλά έργα του (ιδιαίτερα μετά το 1970), όχι μόνο σε ποιητικές συλλογές, αλλά και σε μεταφράσεις όπως το «Σαπφώ» (1984) το οποίο διακοσμείται από περίπου 10 δημιουργίες του.


Ο Ελύτης παρουσίασε τη ζωγραφική του σε πολλές γκαλερί στην Αθήνα και στο εξωτερικό. Από τα πιο σημαντικά γεγονότα στην ζωγραφική του πορεία υπήρξαν η συμμετοχή του στη διεθνή έκθεση υπερρεαλιστών η οποία έλαβε χώρα στην Αθήνα το 1935 και η προσωπική του έκθεση το 1979, τη χρονιά της απονομής του Νόμπελ, στη Thyelska Galieret της Στοκχόλμης.


Γνωρίζατε ότι;


* Το Ψευδώνυμο «Ελύτης» είναι σύνθετο, αποτελεί πραγματικά ένα περιληπτικό μανιφέστο του ποιητή μιας και απαρτίζεται από λέξεις-κλειδιά όπως «Ελλάς», «Ελπίδα», «Ελευθερία» καθώς και το αιώνιο σύμβολο της ομορφιάς, τη μυθική «Ελένη». (Δελτίο Τύπου της Ακαδημίας με αφορμή τη βράβευση του Ελύτη).


** O λεκτικός πλούτος του Ελύτη και το ταλέντο του ως γλωσσοπλάστης είναι ανεπανάληπτα. Όπως μας πληροφορεί ο Δημήτρης Δασκουλόπουλος, «η ποίηση του Καβάφη και του Σεφέρη έχει γραφτεί με τη χρήση περίπου 3.500 λέξεων. Οι λέξεις που χρησιμοποιεί ο Ελύτης είναι υπερδιπλάσιες: πλησιάζουν τις 8.000 !!!!».


*** Το 1972 πιέζεται να δεχτεί το «Μεγάλο βραβείο λογοτεχνίας» που έχει θεσπίσει η χούντα (συνοδεύεται από χρηματικό ποσό ύψους 1.000.000 δρχ.). Ο Ποιητής κρύβεται για να το αποφύγει. Τελικά, το βραβείο δεν απονέμεται σε κανέναν λογοτέχνη.


**** Το 1977 του προτείνεται να γίνει ακαδημαϊκός. Αρνείται. Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Καθημερινή» δηλώνει «η ποίηση είναι μια αποστολή. Δεν βραβεύεται». Παρόλα ταύτα πριν και μετά το Νόμπελ ανακηρύχτηκε επίτιμος διδάκτορας των Πανεπιστημίων Θεσσαλονίκης, Σορβόννης, Λονδίνου και Αθηνών. Το Πανεπιστήμιο Rutgers ίδρυσε έδρα νεοελληνικών σπουδών με το όνομά του.


***** Το 1980 κατέθεσε στο Μουσείο Μπενάκη το μετάλλιο και τα διπλώματα του Βραβείου Νόμπελ.


****** Το 1983, η ΝΕΛ (Ναυτιλιακή Εταιρεία Λέσβου) βαφτίζει με το όνομά του καινούργιο πλοίο της γραμμής Πειραιά-Μυτιλήνης. Ο ποιητής συμμετέχει στο παρθενικό του ταξίδι και γίνεται δεκτός με τιμές, όταν το πλοίο φτάνει στο νησί.


Links


Υπάρχουν πάρα πολλές σελίδες για τον Οδυσσέα Ελύτη στο Internet.
Προτείνουμε να ξεκινήσετε την αναζήτησή σας από:


-Hellenic Literature and Poetry: http://members.home.net/gdouridas/douridas-literature.html
-Nobel e-Museum, η επίσημη σελίδα της Ακαδημίας Νόμπελ: http://www.nobel.se
-Αποσπάσματα από τον Ξένο Τύπο: http://hcs.harvard.edu/~hhs/forelyths.html
-Βιβλιογραφία: http://w4u.eexi.gr/~bfg/
-Photo Album: φωτογραφίες από τη ζωή του Ελύτη http://www.sufismusweb.de/htmle/ephotos.htm
-Αφιέρωμα στα «Νέα», 12-02-20, γράφει ο Δημήτρης Δασκουλόπουλος:
http://ta-nea.dolnet.gr/neaweb/nsearch.print_unique?entypo=A&f=16666&m=N30&aa=1
-Αφιέρωμα στην Ελευθεροτυπία, 19 Μαρτίου 1996:
http://archive.enet.gr/1996/03/19/on-line/today/selides/screen1.htm