Roblox: Το online gaming μπορεί να ενισχύσει τη δημιουργικότητα

Η σχέση ανάμεσα στο online gaming και τη γνωστική ανάπτυξη απασχολεί όλο και περισσότερο την επιστημονική κοινότητα, με μια νέα μελέτη από την Ταϊβάν να επιχειρεί να ρίξει φως σε μια πλευρά που συχνά παραμελείται: τη δημιουργικότητα. Παρότι η δημόσια συζήτηση γύρω από τα βιντεοπαιχνίδια επικεντρώνεται συνήθως στις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις, όπως στην υπερβολική ενασχόληση ή τη μείωση της προσοχής, η συγκεκριμένη έρευνα εξετάζει αν μπορεί να υπάρχουν και θετικά αποτελέσματα.

Το gaming πέρα από την «κατανάλωση χρόνου»

Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι παιδιά που παίζουν συχνά βιντεοπαιχνίδια ενδέχεται να εμφανίζουν υψηλότερες επιδόσεις σε τεστ δημιουργικότητας, ακόμη και όταν τα παιχνίδια περιλαμβάνουν βίαιο περιεχόμενο. Άλλες έρευνες έχουν καταγράψει βελτίωση στη δημιουργική σκέψη μαθητών, γεγονός που ενισχύει την ιδέα ότι το gaming δεν έχει μόνο παθητικό χαρακτήρα, αλλά μπορεί να σχετίζεται και με ενεργή νοητική επεξεργασία.

Τι εξέτασε η νέα μελέτη στην Ταϊβάν

Η έρευνα  που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Frontiers in Behavioral Neuroscience, πραγματοποιήθηκε από τον ερευνητή Yung-hsun Cheng και επικεντρώθηκε στη σχέση ανάμεσα στο κίνητρο για online gaming, τη φαντασία και τη δημιουργικότητα. Η βασική υπόθεση ήταν ότι όσο πιο έντονο είναι το κίνητρο ενός ατόμου να παίζει online παιχνίδια, τόσο περισσότερο ενισχύεται η φαντασία του, κάτι που με τη σειρά του θα μπορούσε να οδηγήσει σε υψηλότερα επίπεδα δημιουργικότητας.

Για να το εξετάσει, η μελέτη επικεντρώθηκε σε δύο δημοφιλείς τίτλους: το Genshin Impact, ένα open-world παιχνίδι ρόλων με έντονο αφηγηματικό στοιχείο, και το Roblox, μια πλατφόρμα όπου οι ίδιοι οι χρήστες δημιουργούν και μοιράζονται παιχνίδια. Οι συγκεκριμένοι τίτλοι επιλέχθηκαν, γιατί αντιπροσωπεύουν διαφορετικές μορφές ψηφιακής εμπειρίας, από πιο δομημένο gameplay μέχρι ελεύθερη δημιουργία περιεχομένου.

Πώς έγινε η έρευνα και τι έδειξαν τα δεδομένα

Η μελέτη είχε δύο σκέλη: μια ευρύτερη έρευνα με ερωτηματολόγια και ένα μικρό πειραματικό μέρος. Στο πρώτο συμμετείχαν 202 φοιτητές πανεπιστημίου στην Ταϊβάν, οι οποίοι συμπλήρωσαν κλίμακες που αξιολογούσαν το κίνητρο για gaming, τη φαντασία και τη δημιουργικότητά τους. Τα αποτελέσματα έδειξαν θετική συσχέτιση ανάμεσα στο κίνητρο για gaming και τόσο τη φαντασία όσο και τη δημιουργικότητα.

Στο πειραματικό σκέλος συμμετείχαν μόλις 12 άτομα, τα οποία χωρίστηκαν σε δύο ομάδες και έπαιζαν είτε Roblox είτε Genshin Impact για συγκεκριμένες συνεδρίες μέσα σε τέσσερις εβδομάδες. Πριν και μετά την παρέμβαση πραγματοποιήθηκαν μετρήσεις εγκεφαλικής δραστηριότητας με EEG. Οι ερευνητές παρατήρησαν αλλαγές σε ορισμένες περιοχές του εγκεφάλου, τις οποίες συνέδεσαν με πιθανές μεταβολές στη δημιουργική σκέψη και τη φαντασία.

Τι σημαίνουν – και τι δεν σημαίνουν – τα ευρήματα

Σύμφωνα με τον συγγραφέα της μελέτης, τα αποτελέσματα υποστηρίζουν την ιδέα ότι η φαντασία λειτουργεί ως «γέφυρα» ανάμεσα στο κίνητρο για gaming και στη δημιουργικότητα. Με άλλα λόγια, όσο περισσότερο εμπλέκεται κάποιος συναισθηματικά και νοητικά με τα παιχνίδια, τόσο περισσότερο φαίνεται να ενεργοποιεί τη φαντασία του, κάτι που μπορεί να αντανακλάται σε δημιουργικές ικανότητες.

Ωστόσο, οι ερευνητές και ανεξάρτητοι σχολιαστές επισημαίνουν σημαντικούς περιορισμούς. Το πειραματικό δείγμα ήταν πολύ μικρό, γεγονός που δυσκολεύει τη γενίκευση των συμπερασμάτων. Επιπλέον, οι ερμηνείες που βασίζονται σε αλλαγές στην εγκεφαλική δραστηριότητα παραμένουν εν μέρει υποθετικές, καθώς δεν μεταφράζονται πάντα άμεσα σε συγκεκριμένες ψυχολογικές ικανότητες.

Παρά τις επιφυλάξεις, η μελέτη συμβάλλει σε ένα πιο ισορροπημένο επιστημονικό πλαίσιο γύρω από το online gaming. Αντί να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως παράγοντας κινδύνου, αναδεικνύεται και η πιθανότητα να λειτουργεί – υπό προϋποθέσεις – ως εργαλείο που ενισχύει τη φαντασία και τη δημιουργική σκέψη, ειδικά όταν υπάρχει ενεργό ενδιαφέρον και εμπλοκή του παίκτη.