«Στην Ιστορία υπήρξαν πολλές φορές που το έγκλημα έγινε μες σε ένα λεπτό κι η τιμωρία κράτησε αιώνες»
Σείχης Αμπντουλά, υπουργός Τζαμού και Κασμίρ, 1981


Από ανεξαρτητοποιήσεως Ινδίας και Πακιστάν, το Κασμίρ αποτελεί διεθνές ζήτημα -ουσιαστικά, το μετέτρεψε σε διεθνές ζήτημα η Ινδία, το 1948, όταν κατέφυγε στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, ζητώντας να ληφθούν μέτρα κατά της «πακιστανικής επιθετικότητας». Ηταν μια κίνηση την οποία υπέδειξαν οι βρετανοί (ο περίφημος Λόρδος Μάουντμπάντεν), που επιθυμούσαν να συνεχίσουν να ελέγχουν την περιοχή, κίνηση για την οποία η Ινδία θα μετάνοιωνε πολλές φορές αργότερα. Ο ΟΗΕ έχει, από τότε, εκδώσει τρία ψηφίσματα για το ζήτημα. Και στα τρία «χαλάει τη μαγιά» των αντιμαχομένων, καθώς, αιτούνται την συμμετοχή στην όποια απόφαση, του λαού του Τζαμού και Κασμίρ, ο οποίος θα πρέπει να εκφράσει τη γνώμη του μέσω δημοψηφίσματος. Φυσικά, το δημοψήφισμα αυτό δεν έγινε ποτέ. Οι προϋποθέσεις που έθετε η διεθνής κοινότητα δεν προέκυψαν ποτέ.


Ούτε το Πακιστάν έδειξε ποτέ τη θέληση να εγκαταλείψει τα εδάφη που είχε καταλάβει, ούτε η Ινδία ήθελε να μάθει τι ακριβώς επιθυμούσαν οι κάτοικοι του, μουσουλμανικού, Κασμίρ (είναι γνωστό ότι, οι ιθαγενείς του Κασμίρ επιθυμούν σε συντριπτική πλειοψηφία την ένταξή τους στο Πακιστάν. Αν ο μαχαραγιάς τους, προ του τέλους της αποικιοκρατίας, δεν ήταν ινδουϊστής, πολύ πιθανώς το πρόβλημα του Κασμίρ να μην είχε δημιουργηθεί ποτέ). Πάντως, η Ινδία δε χρειάστηκε να τοποθετηθεί ποτέ επίσημα επί του ζητήματος του δημοψηφίσματος. Ουσιαστικά, η άρνηση του Πακιστάν να εγκαταλείψει την καταληφθείσα περιοχή, αποτελεί ασπίδα και της Ινδίας. Ο ντε φάκτο διαμελισμός του Κασμίρ στάθηκε πολύ βολικός για όλους.


Αν κι η Ινδία και το Πακιστάν έχουν καταλήξει σε σειρά συμφωνιών για την περιοχή, τη απουσία του ΟΗΕ (Τασκένδη 1965, Σίμλα 1972 -οπότε η Ινδία προσπάθησε ανεπιτυχώς να μετατρέψει σε διμερές το πρόβλημα και να «πετάξει έξω» τη διεθνή κοινότητα, Λαχώρη 1999 -η τελευταία χαιρετίστηκε ως η πιο επιτυχής και οδήγησε στην πρόσκαιρη αποκατάσταση επαφών, ακόμη και συγκοινωνιών, μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν), το ζήτημα του Κασμίρ θα χρονίζει όσο η γνώμη και θέληση των κατοίκων του αγνοείται. Η διεθνοποίηση του προβλήματος, από το 1948 αποτελεί σήμερα «αγκάθι» κυρίως για την Ινδία που, τότε, την επεδίωξε. Είναι χαρακτηριστικό ότι, όποτε, μετά κάποια συνάντηση των δύο πλευρών, το Πακιστάν ζητεί την μεσολάβηση της διεθνούς κοινότητας, η Ινδία «κλωτσάει», δηλώνοντας κατηγορηματικά αντίθετη «στην εκ νέου διεθνοποίηση του ζητήματος, το οποίο παραμένει διμερές».


Ενας παράγοντας ακόμη, πάντως, διεθνοποιεί και κάνει ακόμη πιο πολύπλοκη την κρίση. Το ένα τρίτο του Τζαμού και Κασμίρ των μαχαραγιάδων, ελέγχεται σήμερα από το Πακιστάν, το οποίο ονομάζει αυτή την περιοχή «Ελεύθερο Κασμίρ» (Αζάντ Κασμίρ- κι η Ινδία το αποκαλεί PoK, Pakistan occupied Kasmir, Κατεχόμενο Κασμίρ) ενώ τα υπόλοιπα δύο τρίτα αποτελούν την πολιτεία Τζαμού και Κασμίρ της Ινδίας -στην ινδική περιοχή βρίσκεται η όντως κοιλάδα του Κασμίρ, όπως και το Τζαμού και το Λαντάκ. Οι δύο χώρες της άλλοτε βρετανικής «υπο-ηπείρου», δεν είναι οι μόνες που συγκρούονται στην περιοχή. Η ξεχασμένη τρίτη «αντίπαλος» είναι η Κίνα, η οποία διεκδικεί (κι έχει διεκδικήσει δυναμικότερα στο παρελθόν) ένα μη κατοικημένο κομμάτι γης, ουσιαστικά έναν παγετώνα, τον Σιατσέν, που καταλήγει στην αναγνωρισμένη συνοριακή γραμμή Κίνας και Ινδίας αλλά ξεκινά από την διαφιλονικούμενη περιοχή του Τζαμού και Κασμίρ. Η απόφαση της Ινδίας να καταλάβει τμήμα του παγετώνα, το 1984, οδήγησε σε άμεση ανάπτυξη πακιστανικών δυνάμεων στην περιοχή, δίδοντας άλλο ένα αρνητικό «ρεκόρ» στην πολύπαθη περιοχή: αυτό της υψηλότερης πολεμικής ζώνης στον κόσμο.