Στα μέσα της δεκαετίας του ΄ 60 όταν δεν υπήρχε ακόμη Internet, η αμερικάνικη κυβέρνηση θέλησε να δικτυώσει τους, λίγους, mainframe υπολογιστές που βρίσκονταν σε ερευνητικά κέντρα, στρατιωτικές εγκαταστάσεις και πανεπιστήμια. Ετσι δημιουργήθηκε το δίκτυο ARPANet (Advanced Research Projects Agency Network). Για το σχεδιασμό του ARPANet, το Υπουργείο Αμύνης των ΗΠΑ έθεσε τον όρο να είναι άτρωτο από φυσικές καταστροφές ή πόλεμο, καθώς μια βασική του χρήση ήταν η (αντι)κατασκοπεία και η έκδοση στρατιωτικών διαταγών. Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, το δίκτυο ARPANet &#39&#39χτίστηκε&#39&#39 πάνω στο τεράστιο υπάρχον τηλεφωνικό δίκτυο βάσει πρωτοκόλλων που σχεδιάστηκαν από την αρχή, ώστε να μην ανήκουν σε κάποια εταιρεία. Τα δεδομένα αποφασίστηκε να αποστέλλονται με τη μορφή πακέτων. Τα δεδομένα δηλαδή χωρίζονται σε πολλά τμήματα που μεταφέρονται από κόμβο σε κόμβο, χωρίς να υπάρχει κάποια προσχεδιασμένη συγκεκριμένη διαδρομή. Το κάθε πακέτο αποτελείται από τρία κύρια μέρη: Τα προς αποστολή δεδομένα, τη διεύθυνση που πρέπει να παραδοθούν και τη διεύθυνση του αποστολέα, ώστε αυτός να ειδοποιηθεί σε περίπτωση προβλήματος. Ετσι, ακόμη και αν κάποιος κόμβος για οποιονδήποτε λόγο καταστρεφόταν, τα χαμένα πακέτα θα μπορούσαν να αποσταλούν ξανά, ώστε να φτάσουν στον προορισμό τους μέσω εναλλακτικών οδών. Για την υλοποίηση του ARPANet δημιουργήθηκαν δύο πρωτόκολλα, το IP (Internet Protocol), του οποίου ο σκοπός είναι η αποστολή των πακέτων ανάμεσα στους διάφορους κόμβους, και το TCP (Transfer Control Protocol), του οποίου ο σκοπός είναι ο έλεγχος της ασφαλούς μεταφοράς των πακέτων. Τα δύο αυτά πρωτόκολλα ενώθηκαν σε ένα, δημιουργώντας το TCP/IP που αποτελεί τη ραχοκοκαλιά του Internet. Η πρώτη επίσημη τυποποίηση των διευθύνσεων IP έγινε το Σεπτέμβριο του 1981 και απαιτούσε από κάθε σύστημα, το οποίο αποτελεί μέρος ενός δικτύου IP, να έχει ένα μοναδικό αριθμό. Στην τρέχουσα, τέταρτη έκδοση του πρωτοκόλλου IP, την Ipv4, o αριθμός αυτός, γνωστός και ως αριθμός IP, συνολικού μεγέθους 32bit (4 bytes) αποτελεί τη διεύθυνση του κάθε συστήματος. Τα τέσσερα αυτά bytes διαχωρίζονται (με τελείες) σε τέσσερις ομάδες με μέγεθος 8bit η κάθε μία. Ετσι, μια διεύθυνση IP μπορεί, θεωρητικά, να είναι ένας αριθμός από 000.000.000.000 έως 255.255.255.255.


Κάθε διεύθυνση IP χωρίζεται σε δύο τμήματα: το πρώτο (network address ή network id) που χρησιμεύει για την αναγνώριση του συγκεκριμένου υπό-δικτύου και το δεύτερο (host address ή host id) που χρησιμεύει για την αναγνώριση της συγκεκριμένης συσκευής. Ας πάρουμε για παράδειγμα τους υπολογιστές που αποτελούν το δίκτυο μιας εταιρείας, η οποία είναι συνδεδεμένη στο Internet. Το πρώτο τμήμα της διεύθυνσης IP όλων αυτών των υπολογιστών θα είναι κοινό, ενώ το δεύτερο τμήμα της θα είναι διαφορετικό για τον καθένα.
Το μέγεθος του κάθε τμήματος δεν είναι πάντα το ίδιο σε όλες τις διευθύνσεις IP, αλλά είναι διαφορετικό ανάλογα με τη χρήση (και το μέγεθος) του συγκεκριμένου δικτύου.


Η αρχική έκδοση του IP protocol ορίζει ότι οι διευθύνσεις IP χωρίζονται σε τρεις κύριες classes (κατηγορίες). Η διαφορά της κάθε κατηγορίας βρίσκεται στο πώς μοιράζονται τα 32bits της διεύθυνσης ανάμεσα στο network και στο host address. Μια από τις βασικές αρχές της διευθυνσιοδότησης σε κατηγορίες (classful IP addressing) είναι ότι η κάθε διεύθυνση περιέχει ένα εσωτερικό &#39&#39κλειδί&#39&#39 που καθορίζει το σημείο, όπου γίνεται ο χωρισμός των δύο τμημάτων. Οι τρεις κατηγορίες είναι:




  • Class A. Οι διευθύνσεις που ανήκουν στην πρώτη κατηγορία, αφορούν τα λίγα τεράστια δίκτυα που αποτελούνται από πολλές συσκευές το καθένα. Το πρώτο bit είναι μηδέν αφήνοντας έτσι 7 bits για το network id και 24 bits για το host id. Ετσι οι διευθύνσεις τύπου class A παίρνουν τιμές από 000.000.000.000 έως 127.255.255.255. Κάθε δίκτυο κατηγορίας Α μπορεί να έχει μέχρι 16.777.216 συσκευές (2^24).


  • Class B. Οι διευθύνσεις που ανήκουν στη δεύτερη κατηγορία, ανήκουν σε δίκτυα μέσου μεγέθους. Στην κατηγορία αυτή, τα δύο πρώτα bits έχουν τιμές 1 και 0 αφήνοντας έτσι 14 bits για το network id και 16 bits για host id. Οι διευθύνσεις κατηγορίας Β έχουν, λοιπόν, τιμές από 128.000.000.000 έως 191.255.255.255. Κάθε δίκτυο class B μπορεί να έχει μέχρι 65.536 συσκευές (2^16).

  • Class C. Οι διευθύνσεις που ανήκουν στην τρίτη κατηγορία, αφορούν δίκτυα αρκετά μικρού μεγέθους. Στην κατηγορία αυτή, τα τρία πρώτα bits έχουν τιμή 1, 1, 0 αφήνοντας έτσι 21 bits για το network id και 8 για το host id. Οι διευθύνσεις τύπου class C έχουν τιμές από 192.000.000.000 έως 223.255.255.255. Κάθε δίκτυο class C μπορεί να έχει μέχρι 256 συσκευές (2^8).

Σημείωση: Σε κάθε περίπτωση, το πλήθος των διαθέσιμων δικτύων και συσκευών είναι μειωμένο κατά δύο, καθώς το πρώτο και το τελευταίο IP κάθε ομάδας δεν είναι διαθέσιμο.


Οι αρχιτέκτονες του Internet σχεδίασαν δύο ακόμη κατηγορίες την Class D και την Class E:




  • Class D. Η κατηγορία D χρησιμοποιείται για Multicasting. Στην κατηγορία αυτή, τα τέσσερα πρώτα bits έχουν τιμή 1, 1, 1, 0. Οι δυνατές διευθύνσεις της κατηγορίας D είναι από 224.000.00.000 έως 239.255.255.255. Οι διευθύνσεις multicast αποστέλλουν το περιεχόμενο σε πολλά δίκτυα ταυτόχρονα. Πολλές φορές οι επιχειρήσεις χρησιμοποιούν το multicasting για συγκεκριμένες αποστολές e-mail και μηνυμάτων ή για video conferencing.

  • Class E. Η κατηγορία Ε χρησιμοποιείται για πειραματικούς σκοπούς. Τα τέσσερα πρώτα bits της κατηγορίας E έχουν τιμή 1, 1, 1, 1. Οι διευθύνσεις class E έχουν τιμές από 240.000.000.000 έως 255.255.255.255.

Το σύστημα αυτό, της διευθυνσιοδότησης σε κατηγορίες (classful IP addressing), δημιουργήθηκε σε μια εποχή που κανείς δεν υποψιαζόταν τη μετέπειτα έκρηξη του Internet, με αποτέλεσμα να υπάρχουν πολλές περιπτώσεις σπατάλης πόρων. Μια επιχείρηση, για παράδειγμα, με ένα δίκτυο 500 υπολογιστών δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί από την Class C, αλλά χρησιμοποιώντας την Class B, έχει 65.036 διευθύνσεις σπαταλημένες.


Για να λυθεί αυτό το πρόβλημα, δημιουργήθηκε το Classless Inter-Domain Routing (CIDR). To σύστημα διευθυνσιοδότησης CIDR, όχι μόνο χρησιμοποιείται πλέον από όλα τα συστήματα που αποτελούν το backbone του Internet, αλλά όλοι οι ISPs είναι υποχρεωμένοι να χρησιμοποιούν αυτήν τη μέθοδο διευθυνσιοδότησης.


Οι διευθύνσεις τύπου CIDR μοιάζουν με κανονικές διευθύνσεις IPv4, μόνο που ακολουθούνται από μια κάθετη γραμμή (/) καθώς και έναν αριθμό. Ο αριθμός αυτός ορίζει πόσα από τα αρχικά bits, από τα 32 της διεύθυνσης, ορίζουν το network id. Σε αντίθεση με το classful ip addressing, το οποίο καθόριζε ότι τα πρώτα 7, 14 ή 21 bits αφορούν το network id, στο classless inter-domain routing μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον ίδιο σκοπό από 13 έως 27 bits. Μια διεύθυνση CIDR, λοιπόν, φαίνεται κάπως έτσι: 192.30.168.00/18. Τα 18 πρώτα bits αυτής της διεύθυνσης αποτελούν το network id ενώ τα υπόλοιπα 14 bits το host id.
Υπάρχουν διάφοροι τρόποι να βρει κανείς ποια είναι η διεύθυνση IP του υπολογιστή του αλλά η πιο εύκολη είναι να επισκεφθεί ένα site όπως αυτό του Lawrence Goetz http://www.lawrencegoetz.com/programs/ipinfo/, το οποίο εμφανίζει την τρέχουσα διεύθυνση IP και το όνομα του host. Υπάρχουν δύο διαφορετικοί τρόποι διευθυνσιοδότησης IP: Ο δυναμικός και ο στατικός. Στατικό IP (static IP) έχουν όσοι υπολογιστές είναι συνεχώς συνδεδεμένοι στο Internet, ενώ δυναμικό IP (dynamic IP) έχουν οι υπολογιστές που συνδέονται στο Internet περιοδικά. Ετσι, για παράδειγμα, το IP του ISP (Internet Service Provider) σας είναι στατικό καθώς οι υπολογιστές του είναι συνεχώς online, ενώ οι υπολογιστές των πελατών που συνδέονται μέσω τηλεφώνου (dial-up), παίρνουν κάθε φορά διαφορετική διεύθυνση IP.


Οποιος ενδιαφέρεται να έχει μια εικόνα της διαδρομής που ακολουθούν τα πακέτα των δεδομένων που ανταλλάσσει ο υπολογιστής σας με κάποιον άλλο στο Internet, μπορεί να δοκιμάσει το πολύ καλό Visual Route 5.0b http://www.visualroute.com/download.html, το οποίο εμφανίζει την πλήρη διαδρομή των πακέτων, τη γεωγραφική θέση του κάθε κόμβου, τα στοιχεία του κάθε συστήματος (μέχρι και τη διεύθυνση), από το οποίο περνάνε πακέτα, καθώς και το χρόνο που χρειάστηκε για να γίνει η μεταφορά. Για τον κάθε κόμβο από τον οποίο περνάνε τα πακέτα, βλέπουμε τη διεύθυνση IP του καθώς και το domain name του. Θυμηθείτε ότι το κάθε domain name, όπως είπαμε, αντιστοιχεί σε ένα (τουλάχιστον) IP. Μπορείτε λοιπόν αντί για www.flash.com να δώσετε κατευθείαν την διεύθυνση IP 207.88.221.233.


Η ιδιαιτερότητα αυτή του πρωτοκόλλου IP, να είναι πάντα ανιχνεύσιμη η διεύθυνση του αποστολέα, μπορεί να φανεί πολλές φορές χρήσιμη για διάφορους λόγους. Αν έχετε ένα ηλεκτρονικό κατάστημα, η γεωγραφική κατανομή των πελατών σας μπορεί να φανεί χρήσιμη για τη διαφημιστική σας εκστρατεία, για παράδειγμα. Αν κάποιος προσπαθήσει να &#39&#39επιτεθεί&#39&#39 στο site σας, μπορείτε να εντοπίσετε ποιος είναι από το ψηφιακό του &#39&#39αποτύπωμα&#39&#39. Πολλές φορές, αυτά τα ψηφιακά ίχνη έχουν φανεί πολύ χρήσιμα στην αστυνομία για να εντοπίσει διάφορους παράνομους, όπως στη περίπτωση του δημιουργού του ιού &#39&#39I Love You&#39&#39.


Για κάθε δράση υπάρχει και αντίδραση, όμως, και ευτυχώς και στην περίπτωση αυτή ο κανόνας επαληθεύεται. Με την κατάλληλη γνώση και εργαλεία οι χρήστες μπορούν να αποκρύψουν τα πραγματικά τους στοιχεία. Με αυτόν τον τρόπο είναι δυνατόν να διασφαλίσει ο κάθε χρήστης την ανωνυμία του, ο κάθε hacker την αφάνειά του και κάθε δημιουργός ενός site την προστασία του από επίδοξους hackers. Αυτός είναι ο λόγος που μπορείτε να δώσετε τη διεύθυνση IP 207.88.221.233 για να πάτε στο site www.flash.com αλλά όχι την διεύθυνση IP 193.164.226.150 αντί για www.flash.gr.