Ο πόλεμος στη FYROM ξεκίνησε και οι αντιμαχόμενες πλευρές χρησιμοποιούν τα όπλα προκειμένου να επιβάλουν τους πολιτικούς τους στόχους, επαληθεύοντας για μια ακόμη φορά το πασίγνωστο «αξίωμα» του Κλάουζεβιτς. Στην προκειμένη περίπτωση οι επιδιώξεις κάθε πλευράς είναι ξεκάθαρες. Οι μεν αλβανοί αντάρτες διεκδικούν το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης, οι δε Σλάβοι, οι οποίοι ελέγχουν το κράτος, δεν έχουν καμία διάθεση ούτε να μοιραστούν την εξουσία ούτε να επιτρέψουν τον ακρωτηριασμό της χώρας. Ανάμεσά τους, Αμερικανοί και Ευρωπαίοι φαντάζουν άναυδοι να κοιτούν το κουτί της Πανδώρας που οι ίδιοι άνοιξαν!


Οι «συμβουλές» των δυτικών προς την κυβέρνηση της FYROM, για ψυχραιμία και αυτοσυγκράτηση, ακούγονται ακατανόητες σε μια περιοχή με πλούσια παράδοση σε συγκρούσεις και ακρότητες. Ακατανόητες για την πραγματικότητα της περιοχής είναι και οι απόψεις «περί βελούδινων διαζυγίων» που ακούστηκαν πριν από λίγο καιρό και από τον έλληνα υπουργό Εξωτερικών. Πάει πολύ να ζητά και να περιμένει κανείς από τους διαιρεμένους πολιτικά, εθνικά, θρησκευτικά και πολιτισμικά κατοίκους της FYROM να επιδείξουν «ελβετική» ωριμότητα. Μια τέτοια ωριμότητα θα περίμενε κανείς από τους Ευρωπαίους και τους Αμερικανούς. Αλλά μάταια.


΄Αλλωστε, το μερίδιο της ευθύνης που αναλογεί στον διεθνή παράγοντα για τη δημιουργία της νέας εστίας κρίσης, είναι τεράστιο. Η σημερινή κρίση στη FYROM δεν είναι τίποτε περισσότερο από το αναμενόμενο παρεπόμενο της ασαφούς κατάστασης που η Δύση δημιούργησε στο Κόσοβο. Ο αλβανικός εθνικισμός είναι υποχρεωμένος να παίξει το χαρτί του, επιδιώκοντας την ολοκλήρωση της επιχείρησης που ξεκίνησε με την επίθεση του ΝΑΤΟ κατά της Γιουγκοσλαβίας.


Η δημιουργία της Μεγάλης Αλβανίας είναι αυτό που είχαν κατά νου οι Αλβανοί, όταν είδαν με τα μάτια τους το ΝΑΤΟ να συντρίβει τη Γιουγκοσλαβία. Για το όραμα αυτό, το αλβανικό έθνος φαίνεται διατεθειμένο να πολεμήσει, έστω και αν σήμερα Ουάσινγκτον και Βελιγράδι πλησιάζουν ολοένα και περισσότερο. Αυτή η αλλαγή των συσχετισμών υποχρεώνει τον αλβανικό εθνικισμό να δώσει την τελική του μάχη με στόχο να δημιουργήσει τετελεσμένα τα οποία δεν θα είναι δυνατό να παραβλέψει η Δύση, όταν κάποια στιγμή αποφασίσει να επιβάλει διευθετήσεις στην περιοχή.


Ειδικότερα, ο αλβανικός εθνικισμός προσπαθεί να εκμεταλλευτεί τις ταλαντεύσεις της αμερικανικής διπλωματίας, ανάμεσα σε τρεις επιλογές. Η νέα αμερικανική διοίκηση, προσμετρά —σύμφωνα με την ανάλυση του CATO— το λόγο μεταξύ κόστους και οφέλους, ανάμεσα στις παρακάτω επιλογές:
Αν η Ουάσινγκτον συνεχίσει την παθητική στάση που κρατά μέχρι τώρα, οι εξτρεμιστές θα κλιμακώσουν τις απαιτήσεις τους, γεγονός που θα οδηγήσει σε ευρύτερη ανάφλεξη στα Βαλκάνια.
Αν η Ουάσινγκτον επιδιώξει να διαμεσολαβήσει, κινδυνεύει να βρεθεί στο μέσο της αντιπαράθεσης των εμπλεκόμενων μερών.
Η τρίτη επιλογή που προϋποθέτει επιθετική αντίδραση των ΗΠΑ κατά των εξτρεμιστών, ουσιαστικά σημαίνει την ανάμιξη των αμερικανικών δυνάμεων που βρίσκονται στην περιοχή.


Μέχρι, λοιπόν, να αποφασίσουν οι Αμερικανοί και οι Ευρωπαίοι πώς θα διαχειριστούν την υπόθεση του Κοσσυφοπεδίου, ο αλβανικός εθνικισμός θα κλιμακώνει την προσπάθειά του με τη δημιουργία τετελεσμένων, τα οποία κάποια στιγμή θα τεθούν στο διπλωματικό τραπέζι, όταν θα έρθει η ώρα της συνολικής διευθέτησης του αλβανικού ζητήματος.