Σε ευθεία αντιπαράθεση με την κυβέρνηση προχωρεί ο αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, ο οποίος μετά την απόφαση να ανακοινώσει τον αριθμό των υπογραφών, τρεις ημέρες πριν από τη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ, την Τρίτη προχώρησε σε ευθεία προσωπική επίθεση κατά του πρωθυπουργού για να λάβει εξίσου σκληρή απάντηση από τον εκπρόσωπο της κυβέρνησης, ο οποίος διευκρίνισε ότι το θέμα έχει κλείσει οριστικά.


Ο κ. Χριστόδουλος, από το Βόλο δήλωσε: «Είναι ποτέ δυνατόν να μην μπορεί να αλλάξει μια πολιτική που ακολουθήθηκε; Αυτές τις ημέρες ακούμε ότι εν όψει του συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ, ετοιμάζονται να κάνουν θεαματικές αλλαγές σε θέματα τακτικής, πολιτικής, που ακολούθησε η πολιτεία και έπεσε έξω. Οι άνθρωποι που έχουν πολιτική σκέψη κάνουν αναθεωρήσεις σε αυτά που έχουν αποφασίσει κι αυτό δεν σημαίνει ούτε ήττα ούτε υποχώρηση ούτε ασυνέπεια, αλλά αντιθέτως, πολιτική ευελιξία, η οποία είναι πολύ χρήσιμο να υπάρχει στους πολιτικούς μας άντρες».


Εκτός, όμως, από τις έμμεσες αναφορές, ο αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος αναφέρθηκε προσωπικά στον πρωθυπουργό Κ. Σημίτη, σημειώνοντας ότι «δεν είναι χαρακτηριστικό ενός ηγέτη το να εμμένει με πείσμα σε μια απόφαση που δε θέλει ο ελληνικός λαός» και προχωρώντας ένα βήμα παραπέρα αντιπαρέβαλε τον σημερινό πρωθυπουργό με τον Ανδρέα Παπανδρέου: «Ηγέτης πολιτικός ήταν ο αείμνηστος Ανδρέας Παπανδρέου, ο οποίος, όπως θυμόσαστε, το 1981 πρότεινε υποχρεωτικό πολιτικό γάμο. Όταν όμως είδε την αντίδραση της Εκκλησίας και του λαού, έκανε πίσω και είπε όχι, να γίνει προαιρετικός».


Παράλληλα, ο αρχιεπίσκοπος είπε ότι ήταν μια καλή ευκαιρία για συνάντηση με τον πρωθυπουργό, το δίμηνο που μεσολάβησε από την αναβολή της ανακοίνωσης των αποτελεσμάτων της συλλογής των υπογραφών, εξηγώντας ταυτόχρονα τους λόγους για τους οποίους η Εκκλησία δεν μπορούσε να υποχωρήσει στο θέμα αυτό. «Ο πρώτος λόγος που γίνεται η ανακοίνωση είναι να δώσουμε λόγο στο λαό που μας εμπιστεύθηκε. Δεν ήταν δυνατό να ρίξουμε τα έντυπα στον κάλαθο των αχρήστων. Ο δεύτερος λόγος είναι ότι πιστεύουμε ότι η κυβέρνηση δεν μπορεί να αγνοήσει τα τρία εκατομμύρια των υπογραφών με οποιοδήποτε επιχείρημα».


Απάντηση Ρέππα
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος σε γραπτή δήλωσή του αναφέρει: «Είναι θεμελιώδης κατάκτηση του ελληνικού λαού το δημοκρατικό πολίτευμα της χώρας. Οι πολίτες εκλέγουν τις κυβερνήσεις που συνταγματικά εκφράζουν τη λαϊκή κυριαρχία. Όποιος θέλει να επιτελέσει πολιτικό ρόλο, μπορεί και πρέπει να το κάνει ευθέως. Η Εκκλησία της Ελλάδος έχει πνευματικό ρόλο και σε καμία περίπτωση ο προκαθήμενός της δεν μπορεί και δεν πρέπει να φαντάζεται ότι μπορεί να υποκαταστήσει τη συνταγματική λειτουργία και τη λαϊκή κυριαρχία. Το θέμα των ταυτοτήτων έχει κλείσει. ΄Αλλωστε, οι αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας απάντησαν οριστικά για το θέμα αυτό. Η κυβέρνηση παραμένει στη σταθερή θέση της. Πιστεύουμε ότι ο αμοιβαίος σεβασμός των διακριτών ρόλων Εκκλησίας-Πολιτείας αποτελεί τη βάση για έναν εποικοδομητικό διάλογο και μια γόνιμη συνεργασία».


Και άλλα όμως στελέχη του ΠΑΣΟΚ δεν άφησαν ασχολίαστες τις τελευταίες δηλώσεις του αρχιεπισκόπου . Ο Κ. Σκανδαλίδης σημείωσε ότι ο κ. Χριστόδουλος «ξεπέρασε τα εσκαμμένα», ενώ ο Μ. Νεονάκης έκανε λόγο για «ατυχή τοποθέτηση». «Χαίρομαι που ανακάλυψε έστω και αργά τον Ανδρέα Παπανδρέου, ένας άνθρωπος που δεν έχει δουλέψει ποτέ του για τη Δημοκρατία», σχολίασε ο Γ. Κουτσούκος. Τέλος, ο Θόδωρος Πάγκαλος, ο οποίος το βράδυ της Τρίτης παρέθεσε δείπνο στους βουλευτές του ΠΑΣΟΚ που μετέχουν στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων, δήλωσε ότι το θέμα των ταυτοτήτων έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις και πρέπει να περιθωριοποιηθεί.


Η Αρχιεπισκοπή για τη λαϊκή κυριαρχία
Κύκλοι της Αρχιεπισκοπής σχολίαζαν πως «για την ίδια λαϊκή κυριαρχία στην οποία αναφέρεται ο υπουργός Τύπου στη δήλωσή του, ομιλεί τόσο καιρό και η Εκκλησία. Οι νόμιμα εκλεγμένες και δημοκρατικές κυβερνήσεις οφείλουν να σέβονται τη θεμελιώδη αυτή αξία του δημοκρατικού μας πολιτεύματος. Η Εκκλησία ουδέποτε διεκδίκησε ούτε πρόκειται να διεκδικήσει θέσεις στα πολιτικά πράγματα της χώρας, σεβόμενη τους διακριτούς ρόλους Εκκλησίας-Πολιτείας. ΄Αλλωστε, μέσα στο πνεύμα αυτό, η Ιερά Σύνοδος της Ιεραρχίας και ο πρόεδρός της έχουν επανειλημμένα εκφράσει την επιθυμία διαλόγου με την κυβέρνηση για το θέμα των ταυτοτήτων, πράγμα που εκείνη με επιμονή απορρίπτει».


Εμμένει ο κ. Κωσταντόπουλος στη διάκριση ρόλων
Σε δηλώσεις του την Τρίτη ο πρόεδρος του ΣΥΝ κ. Νίκος Κωνσταντόπουλος ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «παρακολουθώ έκπληκτος το παιχνίδι εντυπώσεων και ρόλων στο οποίο επιδίδονται η ηγεσία της ιεραρχίας και προβεβλημένα κυβερνητικά στελέχη, οι οποίοι αρέσκονται να παίζουν και να διεκδικούν ρόλο σωτήρα. Ο δημόσιος βίος δεν είναι υγιής, καλό είναι να καταλάβουν όλοι ότι ο μόνος δρόμος είναι η διάκριση των ρόλων του Κράτους και της Εκκλησίας».