Μπορεί να μιλάμε αυτόν τον καιρό για το τέλος της βενζίνης σούπερ με μόλυβδο, αλλά φαίνεται πως και οι μέρες της βενζίνης, αυτής καθεαυτής, μάλλον είναι μετρημένες στα καθημερινά αυτοκίνητα. Το 2005, η BMW θα δώσει στην Τράπεζα Γερμανίας τα πρώτα αυτοκίνητα που θα κινούνται με υδρογόνο -θα είναι της Σειράς 3- για ένα δοκιμαστικό πρόγραμμα, ενώ μέχρι το 2010 θα έχουν μπει και στην κανονική γραμμή παραγωγής.
Το χρονοδιάγραμμα αυτό έδωσε ο πρόεδρος της ΒΜW Γιόακιμ Μίλμπεργκ, παρουσιάζοντας το Καθαρό
Καραβάνι, με αρκετά υδρογονοκίνητα 750 hl, που ξεκίνησε την περιοδεία του από το Βερολίνο, συνέχισε στο Ντουμπάι (συμβολική κίνηση στην καρδιά του πετρελαϊκού κόσμου) και μετά από τις Βρυξέλλες θα πάει στο Μιλάνο, στο Τόκιο και στο Λος Αντζελες. Με κεντρικό σύνθημα Οδηγούμε στο Μέλλον, η BMW προσπαθεί να ευαισθητοποιήσει κυβερνήσεις, αλλά και να βρει και συνεργάτες στην, ομολογουμένως, σοβαρότατη προσπάθειά της για διάδοση του υδρογόνου ως καυσίμου. Είναι καθαρό σχεδόν 100% ως πρός τα καυσαέρια, δεν έχει ούτε τις αναθυμιάσεις της βενζίνης, ενώ εύκολα καταλαβαίνουμε πόσο μπορεί να συμβαδίσει με το πνέυμα της Συνθήκης του Κυότο, έστω κι αν τα παραγόμενα καυσαέρια από τα αυτοκίνητα, είναι ακόμη σημαντικά μικρότερα από αυτά άλλων πηγών.
Είναι πολύ πιθανόν όμως τα πράγματα να εξελιχθούν ταχύτερα, καθώς η Mercedes παρουσίασε το δικό της
 |
Necar 5 |
|
υδρογονοκίνητο μοντέλο, το μικρό Α-Class με την ονομασία Necar 4 και μετά το Necar 5, με χρονοδιάγραμμα που μιλάει για παραγωγή πιθανότατα μέσα στο 2004-5! Αν και δεν είναι υδογονοκίνητο όπως το BMW, αλλά ηλεκτροκίνητο που παίρνει την ηλεκτρική ενέργεια με τη βοήθεια του υδρογόνου, εν τούτοις σηματοδοτεί μιά νέα εποχή εναλλακτικών καυσίμων, που έρχεται ταχύτατα. Και βέβαια, εκτός από τους δύο Γερμανούς, όλοι οι μεγάλοι κατασκευαστές (Toyota, Honda, Opel, Ford) ασχολούνται ενεργά ή παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις γύρω από το αυτοκίνητο υδρογόνου και τις λεγόμενες «μπαταρίες» ή «κυψέλες καυσίμου».
Ο λόγος που επιταχύνει την ανάπτυξη της υδρογονοκίνησης, είναι ότι μπορεί να μειωθούν δραματικά και
σχεδόν να μηδενιστούν οι εκπομπές καυσαερίων από τα αυτοκίνητα, έστω κι αν τελευταία -ιδίως τα πετρελαιοκίνητα- έχουν γίνει απίστευτα καθαρά. Παράλληλα, θα «περισσέψουν» καύσιμα κι έτσι θα μπορέσει να γίνει καλύτερη και πιο ορθολογική η διαχείρισή τους για άλλες μεταφορικές ή βιομηχανικές χρήσεις. Εδώ, υπάρχει άλλος πονοκέφαλος βέβαια, με τα διυλιστήρια. Θα πρέπει, δηλαδή, να βρούν τρόπους να πουλήσουν τη βενζίνη που υποχρεωτικά παράγεται από τη διύλιση του αργού πετρελαίου!
 |
Hydrogen Power |
|
Από την καύση του υδρογόνου στον κινητήρα, παράγεται Η2Ο, δηλαδή.. καθαρό νεράκι! Θεωρητικά, το μόνο βλαβερό προϊόν της καύσης του υδρογόνου, είναι κάποια οξείδια του αζώτου, αλλά αυτό ρυθμίζεται με έναν καταλύτη. Στα ηλεκτροκίνητα μέσω υδρογόνου και κυψελών καυσίμου (Necar4/5 κλπ) παράγεται και διοξείδιο του άνθρακα (CO2), αλλά σε πολύ μικρότερη ποσότητα απ' ότι σ' ένα βενζινοκίνητο ή πετρελαιοκίνητο όχημα.
Τα προβλήματα που ανακύπτουν με την υδρογονοκίνηση σ' αυτή τη χρονική στιγμή,
 |
Necar 5 |
|
σχετίζονται κυρίως με την παραγωγή, αποθήκευση και μεταφορά του υδρογόνου, που έχουν ως αποτέλεσμα την αύξηση του τελικού κόστους, καθιστώντας το -προς το παρόν – απαγορευτικό για ευρεία κατανάλωση. Η διαδικασία παραγωγής και αποθήκευσης του υδρογόνου, είναι αυτή τη στιγμή ο σημαντικότερος παράγοντας που επηρεάζει το κόστος του, κάνοντάς το σχεδόν 25% πιο ακριβό από τη βενζίνη. Ένα άλλο απαγορευτικό ακόμη στοιχείο για το υδρογόνο, είναι η σχεδόν 3πλάσια κατανάλωση σε σχέση με ένα συμβατικό αυτοκίνητο (βενζίνης), ενώ για ίδιο έργο θέλουμε αρκετά πιο μεγάλο κινητήρα.
Αυτό σημαίνει ότι χώρες στις οποίες η φορολόγηση και δασμολόγηση των αυτοκινήτων γίνεται με βάση τον
 |
Necar 5 |
|
κυβισμό του κινητήρα ή επιβαρύνεται με φόρους η βενζίνη και το πετρέλαιο, πρέπει να αλλάξουν τη νομοθεσία τους και να υποκαταστήσουν τα δημοσιονομικά έσοδα που θα χάσουν. Εδώ ακριβώς θα πρέπει να παρέμβουν οι κυβερνήσεις και να υπάρξει πολιτική βούληση για να υπερπηδηθούν αυτά τα εμπόδια. Με άλλα λόγια, πρέπει να υπάρξουν κίνητρα και πριμοδότηση, σε επίπεδο φόρων, έτσι ώστε η τιμή του υδρογόνου να γίνει ανταγωνιστική σε σχέση με την τιμή βενζίνης και πετρελαίου. Και βέβαια, η βιομηχανία θα πρέπει να βρει τρόπους μείωσης του κόστους παραγωγής -αποθήκευσης- διακίνησης του υδρογόνου.
Είναι θετικό το γεγονός ότι υπάρχει και η ευαισθητοποίηση των Βρυξελλών. Η αρμόδια επίτροπος Μεταφορών της Κομμισιόν, Λογιόλα ντε Παλάθιο, διαβεβαιώνει ότι η Ε.Ε., τόσο με το χάρτη μεταφορών που ετοιμάζει όσο και με μια σειρά άλλες ρυθμίσεις που προωθεί, θα πριμοδοτήσει την παραγωγή και διάδοση του υδρογόνου ως καυσίμου στα αυτοκίνητα.
Στο χορό μπαίνει και ο ΟΗΕ, έστω κι αν κάνει ότι δεν έχει καταλάβει μερικά πράγματα. Έτσι, ο καθηγητής Κλάους Τίπφερ, διευθυντής του προγράμματος για το περιβάλλον στον ΟΗΕ, λέει ότι είναι ιδιαίτερα… ανήσυχος από τη διόγκωση του στόλου των αυτοκινήτων στις μεγαλουπόλεις (τώρα το πήρες χαμπάρι βρε Κλάους;) και κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας την επιτακτική ανάγκη προγραμμάτων για εναλλακτικές μορφές καυσίμων που θα ρυπαίνουν λιγότερο το περιβάλλον.
Και επειδή η εποχή της αθωότητας έχει περάσει, ας μην ξεχνάμε ότι η εμφάνιση των υδρογονοκίνητων οχημάτων, θα συνδυαστεί και με τα συμφέροντα των μεγάλων πετρελαϊκών εταιριών. Αλλωστε, δεν είναι τυχαίο ότι η εξέλιξη της BMW 750hl, έγινε σε συνεργασία με την ΒΡ που προσφέρει το υδρογόνο, την Linde (παράγει αέρια για βιομηχανική χρήση) και το TUV (τα γερμανικά κέντρα τεχνικού ελέγχου).
Το υδρογονοκίνητο BMW 750 hl, είναι ουσιαστικά ένα συνηθισμένο 5λιτρο V 12 750, το οποίο έχει τροποποιηθεί ώστε να καταναλώνει υδρογόνο. Δεν είναι δηλαδή ηλεκτροκίνητο, αλλά χρισιμοποιεί κανονικά τον κινητήρα εσωτερικης καύσης. Απλά, αντί για βενζίνη καίει υδρογόνο. Υπάρχει δε και ένα κουμπί στο ταμπλό, με το οποίο μπορεί να ξαναγυρίσει ο οδηγός στη βενζίνη, αν το ρεζερβουάρ του υδρογόνου αδειάσει και δεν είναι κοντά σε πρατήριο. Όπως δηλαδή γίνεται σήμερα και με τα υγραεριοκίνητα αυτοκίνητα.
Η μόνη διαφορά από ένα απλο BMW σειράς 7, είναι ο μειωμένος χώρος των αποσκευών, αφού εκεί μέσα έχει τοποθετηθεί το ρεζερβουάρ υδρογόνου και οι ενεργειακές κυψέλες (αντί για μπαταρία), με τη βοήθεια των οποίων λειτουργούν τα ηλεκτρικά και τα άλλα συστήματα, όπως ο κλιματισμός του αυτοκινήτου. Και φυσικά έχουμε να κάνουμε με αυτοκίνητο σχεδόν μηδενικών ρύπων, ενώ ας μήν ξεχνάμε οτι το υδρογόνο δεν χρειάζεται τίποτα περισσότερο από νερό και ήλιο…
Όλα αυτά δεν ξεκίνησαν βέβαια χθες. Εδώ και πολλά χρόνια, η BMW φέρνει -διακριτικά- στις διάφορες εκθέσεις αυτοκινήτου μια 7άρα που κινείται με υδρογόνο. Ειδικότερα μετά την ενεργειακή κρίση, οι κατασκευαστές άρχισαν να βλέπουν θετικά, λύσεις που θα βασίζονταν πάνω σε νέες πηγές ενέργειας.
Η ηλεκτροκίνηση είναι η πλέον γνωστή, όμως λόγω κόστους και τεχνικών προβλημάτων δεν έχει μπει ακόμη σε φάση ευρείας εφαρμογής.
Αντίθετα, η λύση των κινητήρων υδρογόνου, φαντάζει πιο εφικτή, αφού τα προβλήματα είναι πιο λίγα. Το υδρογόνο, εκτός από καύσιμο, περνά και από τις λεγόμενες μπαταρίες καυσίμου ή ενεργειακές κυψέλες, προσφέροντας και την απαραίτητη ηλεκτρική ενέργεια για τα περιφερειακά συστήματα του αυτοκινήτου (κλιματισμός, ραδιόφωνο, καθρέπτες, παράθυρα κλπ) .
Η παραγωγή του υδρογόνου είναι σχετικά απλή και γίνεται με τη μέθοδο της ηλεκτρόλυσης. Χώρες με μεγάλη ηλιοφάνεια, όπως η Ελλάδα, μπορεί να χρησιμοποιηθούν ως κέντρα παραγωγής, αφού η ηλιακή ενέργεια παίζει βασικό ρόλο στη διαδικασία. Αποθήκευση και μεταφορά γίνονται αφού προηγουμένως υγροποιηθεί το υδρογόνο.
Σήμερα, το μόνο εργοστάσιο παραγωγής υδρογόνου στην Ευρώπη, είναι στο Ίνγκολστααντ της Γερμανίας και το πρώτο πρατήριο στο αεροδρόμιο του Μονάχου και άλλο ένα στο Αμβούργο, ενώ σύντομα θα κατασκευαστεί και ένα στο Μιλάνο. Εκτιμάται πάντως, ότι από το 2005 και μετά και εφ' όσον υπάρξει παραγωγή τέτοιων αυτοκινήτων, θα δημιουργηθούν αρκετά πρατήρια στην Ευρώπη, όπως έγινε και με την αμόλυβδη βενζίνη από το 1988.
Το υδρογόνο αποθηκεύεται υπό πίεση 400 bar, ενώ η πίεση στο ρεζερβουάρ της BMW 750 hl είναι 6 bar και
η θερμοκρασία του… 240 βαθμοί. Σε περίπτωση υψηλής εξωτερικής θερμοκρασίας, υπάρχουν βαλβίδες εκτόνωσης και το επιπλέον υδρογόνο διοχετεύεται σε κύκλωμα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, απαραίτητης για τα ηλεκτρικά συστήματα του αυτοκινήτου, μια και η 750 δεν έχει την κλασική μπαταρία. Η επιλογή της ως δοκιμαστικού μοντέλου, έγινε επειδή πρόκειται για ένα αυτοκίνητο με μεγάλους χώρους, για το επιπλέον ρεζερβουάρ υδρογόνου και τις ενεργειακές κυψέλες των ηλεκτρικών. Αλλωστε, τα πρώτα 750 hl είναι υβριδικά, καθώς καίνε και βενζίνη, επειδή ακόμη είναι ελάχιστοι οι σταθμοί ανεφοδιασμού.
Ένας ακόμη λόγος που επελέγη η 750, είναι ο 5λιτρος κινητήρας, διότι παρά την απώλεια ιπποδύναμης σε σχέση με τη βενζίνη, εξασφαλίζει αρκετά αποθέματα ισχύος. Βλέπετε, από τους 324 ίππους της βενζινοκίνητης έκδοσης, η υγραεριοκίνητη έχει μόνο 204 ίππους. Η επιτάχυνση και η ανωτάτη ταχύτητα είναι ωστόσο αξιοπρεπείς: 0-100 χλμ/ω. σε 9,6'' και 225 χλμ/ω αντίστοιχα.
Όσον αφορά στην ασφάλεια, σε δοκιμές πρόσκρουσης που πραγματοποιήθηκαν στη Γερμανία σε συνεργασία της BMW με το TUV, ειδικά δε σύγκρουσης του πίσω μέρους, στο οποίο βρίσκεται και το ρεζερβουάρ του υδρογόνου, δεν αποδείχτηκε ότι υπάρχει κίνδυνος έκρηξης ή διαρροής καυσίμου.