Η παιδίατρος Αρετή Μανιώτη στο Flash.gr: Γιατί το αλκοόλ «παραλύει» τον εφηβικό εγκέφαλο
Η Παιδίατρος Αρετή Μανιώτη αναλύει επιστημονικά, με αφορμή τον τραγικό θάνατο της 16χρονης, γιατί το αλκοόλ είναι τέσσερις φορές πιο επικίνδυνο στους ανήλικους και πώς το «πείραμα» μπορεί να οδηγήσει σε τύφλωση ή θάνατο.
Ο τραγικός θάνατος της 16χρονης στο Γκάζι έφερε στην επιφάνεια μια επικίνδυνη κοινωνική ανοχή στην κατανάλωση αλκοόλ από ανηλίκους.
Η παιδίατρος Αρετή Μανιωτή με άρθρο της στο FLASH.GR, εξηγεί γιατί το αλκοόλ είναι τέσσερις φορές πιο επικίνδυνο στους εφήβους, τι συμβαίνει στον «υπό κατασκευή» εγκέφαλο και γιατί η απειλή από τις «μπόμπες» φτάνει μέχρι τη μόνιμη τύφλωση.
Και δεν είναι «απλώς ένα περιστατικό». Είναι το καθρέφτισμα μιας νοοτροπίας που λέει «ε, δεν πειράζει… ας δοκιμάσει λίγο κρασί το παιδί, για το καλό». Όμως πειράζει. Και μάλιστα πολύ.
Ξέρατε ότι το 86% των ανηλίκων στην Ελλάδα έχει πιει έστω μία φορά αλκοόλ; Και το 92% δηλώνει ότι έχει εύκολη πρόσβαση σε αυτό; Ναι, 92%! Σχεδόν όσο εύκολα όσο στο… νερό!
Ας το δούμε λοιπόν επιστημονικά, όπως εξηγεί η Παιδίατρος Αρετή Μανιώτη στους αναγνώστες του Flash.gr:
Ο Εγκέφαλος: Η «Παράλυση» της Κρίσης
Το αλκοόλ — ή αλλιώς, αιθανόλη — είναι λιπόφιλο μόριο. Αυτό σημαίνει ότι από την πρώτη κιόλας γουλιά περνάει τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και φτάνει στα νευρικά κύτταρα, σ’ έναν εγκέφαλο που στην εφηβεία ακόμη χτίζεται.
Ο προμετωπιαίος φλοιός — εκεί που κατοικούν η κρίση, η λογική, η αυτορρύθμιση — είναι το τελευταίο κομμάτι που ωριμάζει (γύρω στα 25) και το πρώτο που «παραλύει» με το αλκοόλ. Γι’ αυτό βλέπουμε ρίσκο, παρορμητικότητα, απώλεια ελέγχου.
Ο Ιππόκαμπος Στόχος: Ο ιππόκαμπος, η «αποθήκη μνήμης και μάθησης», γίνεται κυριολεκτικά στόχος. Μελέτες (Journal of Neuroscience) δείχνουν ότι η κατανάλωση αλκοόλ στην εφηβεία μπορεί να συρρικνώσει τον εγκεφαλικό ιστό και να αλλοιώσει τη δομή της λευκής ουσίας.
Γιατί οι ανήλικοι επηρεάζονται περισσότερο
Οι ανήλικοι επηρεάζονται πιο πολύ από τους ενήλικες για τρεις λόγους:
- Ο Εγκέφαλος είναι Υπό Κατασκευή: Ο αναπτυσσόμενος εγκέφαλος είναι πιο ευάλωτος.
- Ανώριμο Ήπαρ: Το ήπαρ τους διαθέτει λιγότερα και ανώριμα ένζυμα για να μεταβολίσει το αλκοόλ, οπότε μένει περισσότερο στον οργανισμό και δηλητηριάζει τους ιστούς.
- Μικρότερο Βάρος: Η ίδια ποσότητα οδηγεί σε πολύ μεγαλύτερη συγκέντρωση αλκοόλ στο αίμα.
Κι αν πάμε λίγο βαθύτερα, στους νευροδιαβιβαστές: Το αλκοόλ αυξάνει τη δράση του GABA (χαλάρωση) και μειώνει τη δράση του γλουταμικού (η σκέψη, η μνήμη και η συγκέντρωση πάνε περίπατο). Και διεγείρει τη ντοπαμίνη στο κέντρο ανταμοιβής — γι’ αυτό «ανεβαίνεις», αλλά και εθίζεσαι τέσσερις φορές πιο εύκολα από έναν ενήλικα.
Οι κίνδυνοι: Από ορμονικές διαταραχές μέχρι θάνατο
Το αλκοόλ προκαλεί «χάος» σε όλο τον οργανισμό, τονίζει η Παιδίατρος Αρετή Μανιώτη:
- Ορμόνες: Επηρεάζονται όλες: μειώνει οιστρογόνα και τεστοστερόνη, καθυστερεί την ήβη, προκαλεί γυναικομαστία στα αγόρια, μπλοκάρει την αυξητική ορμόνη και διεγείρει την κορτιζόλη («ορμόνη του στρες»).
- Όργανα: Επηρρεάζει το ήπαρ (φλεγμονή), τα νεφρά (προκαλώντας αφυδάτωση και απώλεια συνείδησης) και την καρδιά (αυξάνοντας την αρτηριακή πίεση και προκαλώντας αρρυθμίες - «holiday heart syndrome»).
Η θανατηφόρα «μπόμπα»
Κι αν μιλήσουμε για τις λεγόμενες «μπόμπες»; Ποτά με υπερβολική αιθανόλη, χημικά, βαρέα μέταλλα ή μεθανόλη.
Κίνδυνος: Μόλις 10 ml μεθανόλης αρκούν για τύφλωση. Και 30 ml — τρεις γουλιές — για θάνατο.
Όχι, λοιπόν — το αλκοόλ δεν είναι «μια γουλιά για το καλό», δεν είναι παιχνίδι, ούτε «δοκιμή ενηλικίωσης». Αν έστω κι ένας έφηβος ακούσει αυτό το μήνυμα και πει «όχι», θα έχουμε ήδη σώσει μια ζωή.
Γιατί το πραγματικό «για το καλό», είναι να μεγαλώνουμε παιδιά που αγαπούν τη ζωή — νηφάλια.
