«Δεν είπα εγώ ότι η Εκκλησία θα δώσει ταυτότητες», δήλωσε ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος, τη Δευτέρα, μετά τη λήξη της πρώτης ημέρας συνεδρίασης της Ιεράς Συνόδου. Ωστόσο, στη συνέντευξη που έδωσε την Κυριακή έλεγε τα εξής: «Έχω στο μυαλό μου να συζητήσω στη Σύνοδο την πρόταση να πραγματοποιήσει η Εκκλησία δική της απογραφή των χριστιανών και να έχουμε εμείς δελτία ταυτότητας ορθόδοξου χριστιανού. ΄Υστερα από λίγα χρόνια θα έχει ολοκληρωθεί ο κύκλος της απογραφής και θα ξέρουμε ότι έχουμε συγκεκριμένο αριθμό ορθόδοξων χριστιανών στις καταστάσεις μας».


Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος της Συνόδου, Μητροπολίτης Σπάρτης Ευστάθιος, απέδωσε σε παρερμηνεία τις αναφορές δημοσιευμάτων για χριστιανικές ταυτότητες, προσθέτοντας ότι ο Αρχιεπίσκοπος το μόνο που έκανε ήταν να εκφράσει την ποιμαντική αγωνία του. Φράση-κλειδί από τις δηλώσεις του Μητροπολίτη Σπάρτης ήταν ο ισχυρισμός του ότι «δεν υλοποιείται καμία ενέργεια μέχρι να τελειώσουν οι υπογραφές. Το θέμα θα συζητηθεί στο μέλλον, όταν θα έχει λήξει το ζήτημα των ταυτοτήτων και αν…». Με άλλα λόγια, αυτό που ενόχλησε τον Αρχιεπίσκοπο ήταν –όπως έλεγε συνεργάτης του– το γεγονός ότι η Εκκλησία εμφανιζόταν να ανοίγει τώρα ένα νέο ζήτημα, εγκαταλείποντας επιπλέον το ζήτημα των αστυνομικών ταυτοτήτων.


Πάντως, ο εκπρόσωπος της Συνόδου δεν μπόρεσε να δώσει πειστικές απαντήσεις για τα όσα ανέφερε ο Αρχιεπίσκοπος στη συνέντευξή του για τα χρόνια της δικτατορίας, καθώς περιορίστηκε να πει ότι ο ρόλος του αρχιεπισκόπου Χριστόδουλου και της Εκκλησίας είναι ενωτικός. Αόριστες ήταν και οι απαντήσεις του εκπροσώπου της Συνόδου στις ερωτήσεις για το θέμα της διασταύρωσης των στοιχείων όσων υπέγραψαν κατά την εκστρατεία της Εκκλησίας για την αναγραφή του θρησκεύματος στις νέες ταυτότητες.


Στην επίμαχη συνέντευξη ο Αρχιεπίσκοπος δεν παρέλειψε να αφήσει αιχμές κατά της ελληνικής κυβέρνησης για την απογραφή που διεξάγεται στη γειτονική Αλβανία (στην απογραφή αυτή δεν καταγράφεται ούτε το θρήσκευμα ούτε η υπηκοότητα, δεν καταγράφεται συνεπώς η ελληνική μειονότητα), τονίζοντας χαρακτηριστικά ότι «με τα ίδια μας τα χέρια βγάλαμε τα μάτια μας» και προσθέτοντας παράλληλα ότι η αλβανική κυβέρνηση θέλει να εξαλείψει από προσώπου γης την ελληνική μειονότητα.


Για τη διαδικασία συλλογής υπογραφών
Στο θέμα των υπογραφών, υπολόγισε σε 2-2,5 εκατομμύρια τις υπογραφές που είχαν συγκεντρωθεί ως τις 31 Δεκεμβρίου, ερωτηθείς όμως για το ότι ο αριθμός αυτός μπορεί να αμφισβητηθεί, απάντησε: «Ακόμα και τις μισές αν μας αμφισβητήσουν, είναι λίγες οι υπόλοιπες; Για μας σημαντικότερο είναι το ηθικό και πολιτικό βάρος της κίνησης αυτής». Κάλεσε ωστόσο όσους έχουν ήδη υπογράψει, να συμβάλουν ώστε να καταγραφεί μία ακόμα υπογραφή ως τις 25 Μαρτίου.


Παραδέχτηκε ότι η επεξεργασία των εντύπων αυτών γίνεται με μεγάλη καθυστέρηση, επισημαίνοντας χαρακτηριστικά: «Υποθέτω και εύχομαι η διαδικασία να έχει ολοκληρωθεί μέχρι τον Απρίλιο ή τον Μάιο». Ισχυρίστηκε ότι «ασκούνται πιέσεις από τους ανθρώπους που έχουν την εξουσία» και επέμεινε στο προεκλογικό ερωτηματολόγιο που θα απευθύνει προς τα κόμματα, σημειώνοντας ότι «αν το κυβερνών κόμμα είχε πάρει τα επίμαχα μέτρα πριν από τις εκλογές, αυτό θα επηρέαζε την κρίση των ψηφοφόρων».


Για την κυβέρνηση
Ο κ. Χριστόδουλος υποστήριξε επίσης ότι, εξαιτίας της διαμάχης στο θέμα των ταυτοτήτων ,η κυβέρνηση έχει επιβάλει «εμπάργκο» στην Εκκλησία, με άλλα λόγια δεν συζητά τα υπόλοιπα ανοιχτά ζητήματα. Επιτέθηκε προσωπικά κατά του υπουργού Δικαιοσύνης και του προέδρου της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, Κ. Δαφέρμου. Για τον Μ. Σταθόπουλο ειδικότερα είπε ότι «τώρα που έγινε υπουργός, νόμιζε ότι ήρθε η ώρα να κάνει τις τομές που θέλει, κρατώντας το μαχαίρι του νόμου».


Επίσκεψη Πάπα – Φανάρι – Εκκλησιαστικό καθεστώς Κρήτης/Δωδεκανήσου
Για την επίσκεψη του Πάπα στην Ελλάδα, αν και δεν αποκάλυψε την προσωπική του θέση εν όψει μάλιστα της συνεδρίασης της Συνόδου, φάνηκε δεκτικός: «αν έρθει ο Πάπας, θα του κλείσω την πόρτα; Κι εγώ, αν και αφότου έρθει εδώ, θα του ανταποδώσω την επίσκεψη».΄Οσον αφορά τις συνομιλίες με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, η Εκκλησία της Ελλάδας μετέβαλε –όπως φάνηκε– τη στάση της, καθώς –όπως είπε ο Αρχιεπίσκοπος– η αντιπροσωπεία της θα μεταβεί στο Φανάρι ακόμη και χωρίς ατζέντα (είχε προηγηθεί αντίστοιχης διάθεσης επιστολή από το Φανάρι). Για το εκκλησιαστικό καθεστώς της Κρήτης και των Δωδεκανήσων παρατήρησε ότι «οι περιοχές αυτές ανήκουν κανονικώς και φυσιολογικώς στην Εκκλησία της Ελλάδος, ωστόσο η Εκκλησία μας δεν θέτει τέτοιο ζήτημα τη στιγμή αυτή ή και στο μέλλον».


Για τη δικτατορία
Αξιοσημείωτη ήταν η απάντηση που έδωσε σε ερώτηση για τη στάση που κράτησε στα χρόνια της δικτατορίας. «Ομολογώ ότι δεν ήξερα πως γίνονταν βασανιστήρια, πως υπήρχε ΕΑΤ-ΕΣΑ. ΄Ολα αυτά ήρθαν στο φως μετά. Δεν πειράζει, μπορεί να τα ήξερε ο τότε Αρχιεπίσκοπος, αν τα ήξερε και σιώπησε έκανε άσχημα». Και συμπλήρωσε: «Στον κύκλο μου δεν είχα ακούσει τέτοια πράγματα, δεν άκουγα ξένους σταθμούς, εκ των υστέρων τα έμαθα. Θα πει κανείς ότι ήμουν βαθιά νυχτωμένος. Μπορεί, γιατί εγώ τότε σπούδαζα. Σας ομολογώ εν πλήρη αληθεία ότι δεν ήξερα. Δεν ντρέπομαι να το πω, αν και μπορείτε να πείτε ότι ήμουν έξω από τα πράγματα. Τώρα, πάντως, είμαι μέσα».


Η τακτική εκπομπή του Αρχιεπισκόπου είχε αυτή τη φορά και μια πρωτοτυπία, καθώς τις ερωτήσεις προς τον κ. Χριστόδουλο υπέβαλαν δύο συντάκτες του εκκλησιαστικού ρεπορτάζ από τον Αδέσμευτο Τύπο (του Δ. Ρίζου) και το Flash.gr.