Η αστυφιλία και η αγροτική έξοδος κατά τις μεταπολεμικές δεκαετίες στην Ελλάδα γεννούσε νέες ανάγκες για επικοινωνία. Μια λύση ήταν η εγκατάσταση κοινόχρηστων τηλεφώνων στις πόλεις και η επέκταση των κοινοτικών τηλεφωνείων στην επαρχία. Η σύνδεση επιτυγχανόταν για πολλά χρόνια μέσω κέντρων και δεν ήταν άμεση. Συχνά μπορούσε η διακοπή της γραμμής να αφήσει ατέλειωτη μια συνομιλία, κάποτε-κάποτε σε κρίσιμο σημείο της…

Οι λίγες τηλεφωνικές γραμμές που υπήρχαν αρχικά, διεσπάρησαν και έτσι πολλοί περισσότεροι από τους φαινομενικούς χρήστες ήταν αυτοί που αξιοποιούσαν την υπηρεσία που αυτές προσέφεραν: μία και μόνη γραμμή στο τηλεφωνείο ή ένα κεντρικό κατάστημα του χωριού εξυπηρετούσε το σύνολο των κατοίκων του ενώ η γραμμή του περιπτέρου φορτωνόταν όλο τον όγκο των αναγκών επικοινωνίας της γειτονιάς. Συχνά, μια πιο &#39&#39προνομιούχος&#39&#39 κυρία εξυπηρετούσε τις γειτόνισσές της από τη γραμμή που ήταν εγκατεστημένη στο σπίτι της. Δημιουργούσε, έτσι, η τηλεφωνική επικοινωνία και μια παρελκόμενη κοινωνικότητα μεταξύ γειτόνων, χωρίς βέβαια να διασφαλίζεται πάντα το απαραβίαστο της ιδιωτικής επικοινωνίας.

Την εποχή της ΑΕΤΕ διατηρούνταν ακόμη ως φαίνεται η καχυποψία προς τη νέα τεχνολογία. Για το λόγο αυτό, η Εταιρεία είχε φροντίσει να εφοδιάσει τους υπαλλήλους της, κυρίως τους τεχνικούς, με ατομικά υπηρεσιακά δελτία τα οποία επεδείκνυαν προκειμένου να πείσουν ιδιοκτήτες σπιτιών και οικοπέδων να εκτελέσουν τις εργασίες που απαιτούσαν η συντήρηση και επέκταση του δικτύου της τηλεφωνίας.










Κέρματα, τηλεκάρτες μιας άλλης εποχής, κυκλοφόρησαν από την ΑΕΤΕ και τον Ο.Τ.Ε. στο διάστημα 1930-1970 και χρησιμοποιήθηκαν στους τηλεφωνικούς κερματοδέκτες των θαλάμων που εγκαταστάθηκαν σε κεντρικά σημεία των πόλεων, έφεραν στην κορυφή τους πολύχρωμες διαφημιστικές ταμπέλες. Το σύστημα επιβίωσε για αρκετές δεκαετίες καθώς το έξοδο σύνδεσης και συντήρησης μιας ιδιωτικής τηλεφωνικής γραμμής διατηρούταν επί μακρόν αρκετά υψηλό. Πέρασαν από τους θαλάμους αυτούς πολλοί τύποι νεοέλληνα: ο καπάτσος που έμαθε τον τρόπο να παίρνει πίσω το κέρμα, η φλύαρη κυρία που δεν σεβόταν την αναμονή όσων έπονταν στη σειρά να τηλεφωνήσουν από τον ίδιο θάλαμο, αυτός που έκρινε απαραίτητο να απαθανατίσει το πέρασμά του από κει χαράσσοντας το όνομά του, αλλά δυστυχώς και ο καταστροφέας – νεαρής ή όχι ηλικίας – που εκτόνωσε τη μανία του στο κοινό αγαθό που λεγόταν τηλέφωνο.


Οι τηλεφωνήτριες










Εχει κανείς ποτέ σκεφθεί πόσα εναγώνια ή χαρμόσυνα μηνύματα μεσολάβησαν για να μεταδοθούν οι τηλεφωνήτριες; Οταν η χειροκίνητη τηλεφωνία ήταν στις δόξες της, η ΑΕΤΕ και ο Ο.Τ.Ε. απασχολούσε έναν σημαντικό αριθμό τηλεφωνητριών. Ο σύλλογός τους υπήρξε για χρόνια το μεγαλύτερο γυναικείο συνδικαλιστικό σωματείο. Απευθύνονταν μάλιστα στη Βουλή για να προβάλουν τις συνθήκες εργασίας τους -καθώς ο όγκος των εξυπηρετούμενων συνδρομητών αύξανε- και να σημειώσουν ότι &#39&#39…Το χειρότερον όμως όλων είναι ότι κατά την στατιστικήν θανάτων των τηλεφωνητριών όλαι μέχρι σήμερον απεβίωσαν εκ φυματιώσεως…&#39&#39.

Η είσοδός τους στην υπηρεσία καθιερώθηκε στην αρχή του 20ού αι. με τη συγκρότηση σώματος τηλεφωνητριών. Με το νόμο ΓΣΟΖ΄ &#39&#39περί τηλεφωνητριών&#39&#39 της 8ης Απριλίου 1908 (ΦΕΚ 84/17-4-1908) που ψηφίσθηκε ομόφωνα από τη Βουλή οριζόταν ότι στα τηλεφωνικά κέντρα θα προσλαμβάνονταν ως τηλεφωνήτριες &#39&#39…και νεάνιδες ή χήραι άνευ τέκνων..&#39&#39. Τα προσόντα που έπρεπε να διαθέτουν οι υποψήφιες ορίζονταν ως εξής: ηλικία 21-35 -που θα επιβεβαιωνόταν από ληξιαρχική πράξη γέννησης ή πιστοποιητικό του Αρσακείου Παρθεναγωγείου ή άλλου αναγνωρισμένου εκπαιδευτηρίου-, πτυχίο διδασκαλίσσης, να είναι υγιείς με &#39&#39ακοήν δ&#39 οξείαν, κατ&#39 ένορκον ενώπιον ειρηνοδίκου πιστοποίησιν ειδικού ωτολόγου ιατρού…&#39&#39 και φυσικά να διαθέτουν &#39&#39φωνήν εύηχον&#39&#39. Αν διέθεταν τα παραπάνω, και περνούσαν με επιτυχία την πρακτική τους εξάσκηση ενός μηνός έμπαιναν στο σώμα των τηλεφωνητριών για να ακολουθήσουν την ιεραρχία στις βαθμίδες Γ΄, Β΄ και Α΄ τάξεως μετά από ορισμένα χρόνια υπηρεσίας και βέβαια την αναπροσαρμογή του μισθού τους (65, 75 και 90 δραχμές αντίστοιχα το 1908). Για την οργάνωση του σώματος των τηλεφωνητριών κλήθηκε και η σουηδικής καταγωγής Ericsson η οποία έπεσε θύμα αποτρόπαιης ερωτικής δολοφονίας που διαδόθηκε στην Αθήνα με τη ρήση: &#39&#39την Εριξον, την έρριξον εις το πηγάδι!!!&#39&#39.


Οι πρώτες, 39 δόκιμοι, τηλεφωνήτριες διορίσθηκαν τον Αύγουστο του 1908 με απόφαση του Υπουργού των Εσωτερικών Ν. Δ. Λεβίδη (υπ&#39 αριθμ. 40017/1908). Στο τηλεφωνικό κέντρο Αθηνών ήταν οι: Πηνελόπη Αδαμοπούλου, Αγγελική Βότση, Χριστίνα Λέοντος, Χαρίκλεια Μαυρομάτη, Ελλη Νίκα, Ειρήνη Σκιαδαρέση, Αθηνά Θεοδωράκη, Ρόζα Μαγκούση, Ελένη Αργυρίου, Κασσάνδρα Ζαλούχου, Ελένη Λέοντος, Ειρήνη Μαυρομάτη, Ιοκάστη Ζαλούχου, Μαρία Η. Ηλιάδου, Βασιλική Κασιμάτη, Αγγελική Κόλλια, Αμαλία Λιανδρή, Ελένη Πάγκαλη, Σοφία Παλαιολόγου, Μαρία Καρδαμίτση, Βασιλική Κολιοποίλου, Ειρήνη Μουστάκα, Αικατερίνη Μπινιάρη, Ανδρομάχη Νικολαίδου, Ανθή Ολυμπίου, Ουρανία Παρδαλάκη, Μαρία Συνοδινοπούλου, Αγγελική Σκρεπετού, Παρασκευή Δυσίου και Ελένη Καρατζά. Στο τηλεφωνικό Κέντρο Πειραιώς διωρίσθηκαν οι: Ευαγγελία Στέλλα, Ελένη Καρακάλου, Χρυσάνθη Ισηγόνη, Μαρία Β. Ηλιάδου, Παναγιωτίτσα Κουταλίδου, Ευτυχία Καρκανίδου, Φλωρεντία Κυριακού, Ευφροσύνη Μιχαλοπούλου και Κωνσταντία Παρασκευαϊδου.


Τον Νοέμβριο του 1909 καταγράφεται και η πρώτη απόλυση, με την υπ. αριθμ. 57999 απόφαση του Υπουργού των Εσωτερικών Ν. Τριανταφυλλάκου, της δοκίμου τηλεφωνήτριας Αγγελικής Αδαμοπούλου, όχι γιατί δεν απέδιδε αλλά διότι αποδέχθηκε &#39&#39…ετέραν υπηρεσίαν εν τω εξωτερικώ…&#39&#39. Στη θέση της, στο τηλεφωνικό κέντρο Αθηνών, διορίσθηκε η Μαρία Βενιζέλου, το γένος Ψιλιάκου &#39&#39…έχουσα τα νόμιμα προσόντα, ασκηθείσα νομίμως και ευδοκιμήσασα εις την γενόμενην δοκιμασίαν.&#39&#39