Βερόνικα Γκέριν, η δημοσιογράφος που τα έβαλε με τη μαφία και εκτελέστηκε στον δρόμο

Κάνε κλικ και δες περισσότερο
Flash.gr στην αναζήτηση της Google

Το κόκκινο φανάρι είχε μόλις ανάψει όταν η Βερόνικα Γκέριν (Veronica Guerin) σταμάτησε το αυτοκίνητό της, λίγο έξω από το Δουβλίνο. Ήταν μεσημέρι της 26ης Ιουνίου 1996. Είχε προλάβει να μιλήσει στο τηλέφωνο με έναν φίλο της και, για λίγα δευτερόλεπτα, όλα έμοιαζαν απολύτως συνηθισμένα. Μια γυναίκα μέσα σε ένα κόκκινο Opel, κολλημένη στην κίνηση μιας καθημερινής ημέρας.

Ύστερα εμφανίστηκε η μοτοσικλέτα.

Οι δύο άνδρες πλησίασαν αθόρυβα από τα δεξιά. Ο συνεπιβάτης έσκυψε ελαφρώς προς το παράθυρό της, σήκωσε το όπλο και πυροβόλησε σχεδόν εξ επαφής. Πέντε φορές. Μπροστά σε δεκάδες οδηγούς που πάγωσαν βλέποντας μια γυναίκα να καταρρέει πάνω στο τιμόνι της.

Η Βερόνικα ήταν 37 ετών, είχε έναν εξάχρονο γιο και γνώριζε από καιρό ότι κάποια μέρα μπορεί να τη σκότωναν. Δεν ήταν όμως αστυνομικός. Δεν ήταν πολιτικός. Δεν ανήκε σε κάποια μυστική υπηρεσία.

Ήταν δημοσιογράφος. Ήταν η γυναίκα που τόλμησε να ξεγυμνώσει τη σκοτεινή καρδιά του Δουβλίνου τη δεκαετία του '90, όταν η Ιρλανδία έβλεπε τις συμμορίες να γιγαντώνονται, τα ναρκωτικά να πλημμυρίζουν τις γειτονιές και τους βαρόνους του εγκλήματος να ζουν σχεδόν ανενόχλητοι.

Και το έκανε με έναν τρόπο που τους φόβισε πραγματικά: λέγοντας την αλήθεια με όνομα, πρόσωπο και επιμονή.

Η δολοφονία της δεν συγκλόνισε μόνο την Ιρλανδία αλλά έσπασε μια ολόκληρη ψευδαίσθηση - την ψευδαίσθηση ότι η μαφία ήταν κάτι μακρινό, σχεδόν αόρατο, που δρούσε στις σκιές χωρίς να αγγίζει την «κανονική» κοινωνία. Γιατί εκείνη τη μέρα, στο φανάρι ενός δρόμου του Δουβλίνου, το οργανωμένο έγκλημα πυροβόλησε μπροστά σε όλους τη γυναίκα που το είχε ξεσκεπάσει.

Η Ιρλανδία πάγωσε. Γιατί εκείνη τη μέρα δεν δολοφονήθηκε μόνο μια δημοσιογράφος. Δολοφονήθηκε η γυναίκα που είχε το θάρρος να τα βάλει με ανθρώπους που ολόκληρη η χώρα φοβόταν ακόμη και να κατονομάσει.

Το κορίτσι που δεν φοβόταν

Η Βερόνικα γεννήθηκε το 1958 στο Άρτεϊν, στο βόρειο Δουβλίνο. Ψηλή, δυναμική, αθλητική, έπαιζε ποδόσφαιρο και μπάσκετ σε εθνικό επίπεδο για την Ιρλανδία. Όσοι τη γνώριζαν μιλούσαν για μια γυναίκα εκρηκτική, πεισματάρα, γεμάτη ενέργεια και με εκείνη τη σπάνια ικανότητα να μπαίνει σε ένα δωμάτιο και να τραβά αμέσως όλα τα βλέμματα.

Δεν μπήκε νωρίς στη δημοσιογραφία. Σπούδασε λογιστική στο Trinity College, εργάστηκε στις δημόσιες σχέσεις και πέρασε ακόμη και από τον πολιτικό χώρο ως συνεργάτιδα του πρώην πρωθυπουργού Τσάρλι Χόχι.

Όμως η δημοσιογραφία έμοιαζε να την έχει ήδη διαλέξει.

Το 1990 ξεκίνησε να εργάζεται στη Sunday Business Post και αργότερα στη Sunday Tribune. Το μεγάλο βήμα ήρθε το 1994, όταν πήγε στη Sunday Independent, τη μεγαλύτερη σε κυκλοφορία εφημερίδα της Ιρλανδίας.

Εκεί ανακάλυψε αυτό που έμελλε να καθορίσει τη ζωή της: την ερευνητική δημοσιογραφία.

Η γυναίκα που κοίταξε στα μάτια τους μαφιόζους

Η Βερόνικα Γκέριν δεν έμοιαζε με τους υπόλοιπους αστυνομικούς ρεπόρτερ της εποχής. Δεν αρκούνταν στις πληροφορίες της αστυνομίας. Δεν περίμενε τα δελτία Τύπου. Δεν έγραφε πίσω από ένα γραφείο.

Πήγαινε η ίδια στις πόρτες των εγκληματιών. Χτυπούσε κουδούνια. Τους κοιτούσε στα μάτια. Τους ρωτούσε πώς απέκτησαν τις βίλες, τα άλογα, τα πολυτελή αυτοκίνητα. Ακολουθούσε τη διαδρομή του χρήματος, αξιοποιώντας τις γνώσεις της στα οικονομικά, και αποκάλυπτε πώς οι συμμορίες είχαν απλώσει τα πλοκάμια τους στο Δουβλίνο.

Οι αυστηροί νόμοι περί δυσφήμισης στην Ιρλανδία δεν της επέτρεπαν συχνά να γράφει ονόματα. Έτσι, τους έδινε ψευδώνυμα που έμειναν στην ιστορία: The Monk, The Penguin, The Coach.

Σύντομα έγινε γνωστή σε όλη τη χώρα. Μαζί με τη φήμη όμως, ήρθαν και οι απειλές.

Οι σφαίρες στο σπίτι και το αίμα στο πάτωμα

Τον Οκτώβριο του 1994, λίγες εβδομάδες μετά από άρθρο της για έναν διαβόητο βαρόνο ναρκωτικών, δύο σφαίρες διαπέρασαν τα παράθυρα του σπιτιού της βόρεια του Δουβλίνου.

Ήταν μήνυμα. Η Βερόνικα όμως δεν σταμάτησε. Τον Ιανουάριο του 1995, ένας άνδρας χτύπησε την πόρτα του σπιτιού της. Όταν εκείνη άνοιξε, της κόλλησε όπλο στο κεφάλι. Την πυροβόλησε τελικά στον μηρό και εξαφανίστηκε.

Η χώρα παρακολουθούσε σοκαρισμένη. Εκείνη βγήκε από το νοσοκομείο με πατερίτσες και έκανε κάτι που έμοιαζε σχεδόν αδιανόητο: πήγε να συναντήσει τους ανθρώπους του υποκόσμου για να τους δείξει ότι δεν φοβήθηκε.

«Ορκίζομαι ότι τα μάτια της δικαιοσύνης, τα μάτια αυτής της δημοσιογράφου, δεν θα κλείσουν ξανά», δήλωσε τότε. «Κανένα χέρι δεν μπορεί να με αποτρέψει από τη μάχη μου για την αλήθεια».

Η εφημερίδα της εγκατέστησε σύστημα ασφαλείας στο σπίτι της. Η αστυνομία τής παρείχε 24ωρη προστασία. Εκείνη πολύ σύντομα την αρνήθηκε. Πίστευε ότι οι συνοδοί τής χαλούσαν το ρεπορτάζ.

«Θα βρω τον γιο σου»

Η πιο σκοτεινή στιγμή ήρθε τον Σεπτέμβριο του 1995. Η Βερόνικα πήγε στη φάρμα του Τζον Γκίλιγκαν, ενός από τους πιο γνωστούς διακινητές ναρκωτικών στο Δουβλίνο. Τον ρώτησε πώς μπορούσε να συντηρεί μια τόσο χλιδάτη ζωή χωρίς εμφανή εισοδήματα.

Εκείνος εξαγριώθηκε. Της έσκισε το πουκάμισο ψάχνοντας για κρυφό μικρόφωνο και τη χτύπησε άγρια.

Την επόμενη ημέρα, σύμφωνα με την ίδια, την κάλεσε και την απείλησε ότι θα βρει τον μικρό της γιο, τον Κάθαλ, θα τον απαγάγει και θα τη σκοτώσει αν συνέχιζε να γράφει.

Εκεί ήταν ίσως η πρώτη φορά που η Βερόνικα φοβήθηκε πραγματικά. Όχι για την ίδια. Για το παιδί της.

Ήταν παντρεμένη, μητέρα ενός εξάχρονου αγοριού, και γνώριζε πια ότι κάθε νέο δημοσίευμα μπορούσε να είναι και μια ακόμη καταδίκη.

Κι όμως, συνέχισε.

Η δολοφονία που άλλαξε την Ιρλανδία

Δύο ημέρες μετά τη δολοφονία της, η Βερόνικα Γκέριν επρόκειτο να μιλήσει σε συνέδριο στο Λονδίνο με τίτλο: Dying to Tell a Story: Journalists at Risk.

Η ειρωνεία ήταν σχεδόν αβάσταχτη.

Η εκτέλεσή της προκάλεσε σοκ όχι μόνο στην Ιρλανδία, αλλά σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ήταν η πρώτη δολοφονία δημοσιογράφου στην ιστορία της Ιρλανδικής Δημοκρατίας. Ο τότε πρωθυπουργός Τζον Μπρούτον έκανε λόγο για «επίθεση στη δημοκρατία».

Η ιρλανδική Βουλή τήρησε ενός λεπτού σιγή. Στους δρόμους, στα λεωφορεία, στους σταθμούς, άνθρωποι σταμάτησαν σιωπηλοί για να τιμήσουν τη μνήμη της.

Γιατί ξαφνικά όλοι κατάλαβαν κάτι που η Βερόνικα φώναζε χρόνια μέσα από τα κείμενά της: ότι το οργανωμένο έγκλημα δεν ήταν μια μακρινή ιστορία του υποκόσμου. Είχε ήδη εισβάλει στην κοινωνία.

Και σκότωνε.

Η γυναίκα που νίκησε μετά θάνατον

Η δολοφονία της πυροδότησε τη μεγαλύτερη ποινική έρευνα που είχε γίνει ποτέ στην Ιρλανδία.

Ακολούθησαν περισσότερες από 150 συλλήψεις και μια σαρωτική επιχείρηση κατά των συμμοριών ναρκωτικών. Δημιουργήθηκε το Criminal Assets Bureau, μια ειδική υπηρεσία που στόχευε στην κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων εγκληματικών οργανώσεων.

Οι άνθρωποι που πίστεψαν ότι σκοτώνοντας τη Βερόνικα θα έκλειναν το στόμα της, τελικά προκάλεσαν το ακριβώς αντίθετο.

Το όνομά της έγινε σύμβολο ελευθερίας του Τύπου.

Το 2000 ανακηρύχθηκε μία από τις 50 Παγκόσμιες Ηρωίδες της Ελευθερίας του Τύπου από το Διεθνές Ινστιτούτο Τύπου. Η ιστορία της μεταφέρθηκε και στον κινηματογράφο το 2003, με την Κέιτ Μπλάνσετ να την υποδύεται στη μεγάλη οθόνη, σε μια πολύ δυνατή ερμηνεία.

Η ίδια η ηθοποιός είχε περιγράψει τη Βερόνικα ως μια προσωπικότητα σπάνιας δύναμης και έντασης, από εκείνες τις προσωπικότητες που εμφανίζονται μία φορά στα εκατό χρόνια.

«Απλώς έκανα τη δουλειά μου»

Η Βερόνικα Γκέριν δεν θεωρούσε τον εαυτό της ηρωίδα.

«Απλώς κάνω τη δουλειά μου», έλεγε.

Ίσως γι' αυτό η ιστορία της εξακολουθεί να συγκινεί τόσο βαθιά σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά τον θάνατό της. Γιατί πίσω από τη γενναία δημοσιογράφο υπήρχε μια γυναίκα που φοβόταν, που είχε οικογένεια, που ήξερε πολύ καλά τι διακινδύνευε κάθε φορά που έβγαινε από το σπίτι της.

Κι όμως, δεν σταμάτησε ποτέ να γράφει. Ακόμη κι όταν ήξερε πολύ καλά πού μπορούσε να οδηγήσει αυτό.

Κάνε κλικ και δες περισσότερο
Flash.gr στην αναζήτηση της Google